Wat is ervaringsdeskundigheid?

Het is 1999. Ik ben een jaar geleden afgestudeerd als Ergotherapeut. Na wat losse baantjes en een paar maanden reizen ben ik net gestart in een baan als trajectbegeleider. Een van mijn eerste clienten was een hele vriendelijke, ietwat verlegen dame, die graag een baan wilde als administratief medewerkster. Ze deed bij ons op kantoor administratieve klussen om te onderzoeken wat haar mogelijkheden waren. Dat ging niet altijd even vlekkeloos. Ik wilde er daarom graag achterkomen wat er precies in haar hoofd gebeurde. Ze had me verteld dat ze stemmen hoorde, maar dat haar stemmen niet wilden dat ze om hulp vroeg, dus dat deed ze ook niet. Hoe moest ik haar dan helpen? Intuitief stelde ik voor om een deal te maken. Zij zou mij leren over stemmen horen en hoe dat voor haar is. Ik wist daar immers niks van en wilde er graag meer over weten. Dan zou ik haar onder andere leren hoe het kopieerapparaat werkte. Dat was goed. Ik zal haar lessen nooit meer vergeten. Het was mijn eerste kennismaking met ervaringskennis.

Inmiddels zijn we heel wat jaren verder. Ik heb collega’s gehad met ervaringskennis, heb ervaringsdeskundigen als klasgenoot gehad, en geef regelmatig (vaak in tandem met een ervaringsdeskundige) les op opleidingen voor mensen die ervaringsdeskundige willen worden in de GGZ of armoede en sociale uitsluiting. Het is niet bij die eerste kennismaking gebleven.. En waar ik er vroeger tegen aan liep dat het lastig was om uit te leggen wat een ergotherapeut precies doet (Google dat maar ff, anders duurt dit stuk veel te lang), merk nu dat het lastig is uit te leggen wat ervaringsdeskundigheid precies is. Want iedereen heeft immers toch ervaring?

Een cursist legde het vandaag mooi uit: Ieder mens heeft levenservaring. Bij sommigen past het in een rugzakje, bij anderen heb je een zeecontainer nodig.

Zoals ik het nu zie: ieder mens heeft in zijn leven kennis opgedaan. De een heeft over een bepaald onderwerp (GGZ, armoede, verslaving, etc.) veel theoretische kennis geleerd op school, kennis op gedaan door ervaring van anderen en misschien zelf ook wel het een en ander meegemaakt in zijn leven. Diegene noemen we een ‘professional’. De ander heeft over datzelfde onderwerp juist veel kennis opgedaan in zijn eigen leven, wat door ervaring van anderen en wellicht wat minder er over gelezen. Diegene noemen we een ‘ervaringsdeskundige’.

Met beide soorten kennis kun je mensen helpen. Mits je geleerd hebt hoe je deze kennis op een goede manier aan anderen kunt overbrengen. Soms heeft een client de ene soort kennis nodig, soms de andere. En soms gewoon allebei. Het mooiste is volgens mij om van elkaar te leren. Ik zou in ieder geval niet meer anders willen.

Hoe denken jullie er over?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Kwetsbaar is krachtig

Kwetsbaar is krachtig

Een cursist van de jobcoachopleiding barst in tranen uit. ‘Het is allemaal best veel dat portfolio. En het moet ook allemaal goed. En eigenlijk heb ik het op m’n werk ook niet zo meer naar m’n zin. Maar ik ben niet zielig hoor! Niet extra lief tegen me gaan doen nu.’

Een cursist van de armoedeopleiding geeft me een sneer. ‘Ik bepaal zelf wel wat ik doe!’ Ik ben niet de enige die dag die het te verduren krijgt. Ik weersta de neiging iets pinnigs terug te zeggen. Gelukkig kan mijn co-trainer het even overnemen. Als ik dezelfde cursist even later een compliment geef over iets zie je haar ineens openen. Ik heb haar niet weggestuurd of afgewezen. Dat wat al die anderen in haar leven wel hebben gedaan..

Iedereen heeft zo zijn eigen manier om met z’n kwetsbaarheid om te gaan. Over het algemeen laten we die niet graag zien. En soms houden we dat al heel lang vol.

Kwetsbaar is krachtigWe zijn bang om nog meer gekwetst te worden. Maar is dat wat er altijd gebeurt als je je kwetsbaar opstelt?

De cursist van de jobcoachopleiding vertelde later dat ze het een opluchting vond haar emoties te delen. Het bleek dat een aantal mede-cursisten vergelijkbare gevoelens hadden. Ze ervaarde de reacties van de anderen als steun en gaat nu vol goede moed weer aan de slag.

Het vergt een hoop moed om je kwetsbaar op te stellen. De controle op te geven, je emoties te herkennen, erkennen en ook nog te laten zien. Mensen die dit goed kunnen vind ik eigenlijk ontzettend krachtig (en prachtig ;-)).

Kwetsbaar is krachtigEen andere cursist stelde de vraag ‘In hoeverre is in je werk je emoties laten zien professioneel?’ Natuurlijk moeten jij en je cliënt niet continu met jouw emoties bezig zijn. Maar we kwamen tot de conclusie dat je als cliënt toch echt het liefst een mens tegenover je hebt. En daar horen emoties bij.

Durf jij je kwetsbaar op te stellen? Wanneer wel, wanneer niet? En wat levert het je op? Ik ben benieuwd naar jouw verhaal! (je kunt het kwijt bij reacties, of als je het te persoonlijk vindt via de mail)

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Weet jij hoe je client het beste leert?

het gesprekWeet je wat best gek is? Als hulpverlener, begeleider, jobcoach ben je altijd bezig om mensen een stap verder te helpen in hun leven. Om dat voor elkaar te krijgen moeten mensen vaak nieuwe dingen leren. Jouw taak is om ze daarbij te begeleiden. In een intakegesprek vragen we vanalles, maar bijna nooit ‘hoe leer jij het best?’. In de jobcoachopleiding is ‘manier van leren’ een belangrijk onderdeel van het assessment. Je kunt daarbij denken aan de leerstijlen/ strategieën van Kolb, maar het is meer dan dat.

Ik heb een nieuwe uitdaging. Ik vind dat mijn/ onze trainingen nog vaak te ‘talig’ zijn. Er wordt veel gepraat, geschreven, gelezen. Natuurlijk oefenen we ook veel, maar ook dat is vaak in de vorm van een gesprek. We (zeker de beelddenkers onder ons) leren echter ook door bijvoorbeeld te zien en te voelen. Ik ben al mijn trainingen aan het aanpassen zodat ook die manieren van leren meer aan bod komen. Ik werk nu bijvoorbeeld meer met filmpjes en ik wil meer gaan tekenen.

Best spannend. Tekenen voor een groep. Dat beschouw ik namelijk niet als mijn grootste talent ;-). Wat heb ik nodig om nieuwe, spannende dingen toch te gaan doen? Hoe zet ik een stap uit mijn comfortzone? Wat is mijn manier van leren en welke begeleiding heb ik daarbij nodig?

  1. Ik moet zelf het nut er van inzien, het belangrijk en leuk genoeg vinden
  2. Ik heb een kleine schop onder mijn kont nodig om over de drempel heen te stappen, in het diepe te springen en het daadwerkelijk te gaan doen
  3. Ik heb het vertrouwen van anderen nodig dat ik het kan
  4. Vervolgens heb ik de ruimte nodig om er op mijn eigen manier mee aan de slag te gaan
  5. Ik vind het dan prettig dat er iemand is waarbij ik af en toe terecht kan om te sparren. Door hardop te denken en reactie terug te krijgen kom ik weer een stap verder in mijn proces.

Weet jij dit van jezelf? Zo ja, heb je deze gebruiksaanwijzing aan bijvoorbeeld je leidinggevende gegeven? Wat zou dat je op kunnen leveren?

Weet jij de manier van leren van je cliënten die je coacht? Hoe handig zou het zijn als je cliënt deze gebruiksaanwijzing zelf had en kon delen met bijvoorbeeld zijn/ haar andere hulpverleners, nieuwe werkgever, etc.. In de jobcoachopleiding van Combo Emonomy leer je deze gebruiksaanwijzing voor jezelf en voor je cliënten te ontdekken (in maart starten overigens weer nieuwe groepen, er is nog plek).

Voor nu heb ik voor jullie een uitdaging. Voor het tekenen in trainingen ben ik symbolen aan het bedenken. Dit is mijn eerste poging voor het woord job-coach. Ik ben nog niet helemaal tevreden. Wie helpt mij mee?

job-coach

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Vind jij geven soms ook zo dubbel?

cadeautjesHet is er weer de tijd van het jaar voor. Cadeautjes geven. De aanbiedingen voor de feestdagen vliegen je om de oren. Geven aan goede doelen. Ook die profiteren van de gedachtes aan saamhorigheid zo aan het eind van het jaar, en aan de schuldgevoelens over onze eigen overvloedigheid..

Ik geef graag. We hebben genoeg, en het geeft mij een goed gevoel als ik iemand blij kan maken met wat ik (makkelijk) kan missen. Wat dat betreft is geven ook krijgen. Ik geef iets weg, om de ander een goed gevoel te geven, maar stiekem ook omdat dat mijzelf dan weer een goed gevoel geeft (niets menselijks is mij vreemd ;-)).

Soms vind ik geven ook best lastig. Bij een van de trainingslocaties waar ik regelmatig lesgeef zijn vaak broodjes over van de lunch. Luxe, lekkere broodjes. De ene keer word er nu eenmaal meer gegeten dan de andere keer. Zonde om weg te gooien, dus we brengen ze vaak naar de dagopvang voor dak- en thuislozen verder op in de straat. Ze nemen het altijd vriendelijk in ontvangst, maar toch voelt het ook dubbel. Alsof je je kliekjes weggeeft zeg maar..

Wat ik ook altijd lastig vind is dat als je iets geeft mensen ook vaak het gevoel hebben dat ze iets terug moeten geven. Ik heb er een hekel aan als de dingen op een weegschaal moeten en mensen het gevoel hebben dat ze bij mij in het krijt staan.. Ik heb genoeg aan karmapunten 😉 Al is dat natuurlijk ook niet helemaal waar. Veel professionals kennen het gevoel wel; als je alleen maar geeft en er nooit iets voor terug krijgt loop je uiteindelijk leeg..

Soms is dat best lastig. Zien dat je er iets voor terugkrijgt. Dankbaarheid, liefde, aandacht, dat heb je meestal wel in de gaten. Maar soms krijg je ook een wijze les die je nog te leren had. Niet altijd even leuk, maar zeker ook heel waardevol!

Zo zie je maar weer, iedereen heeft iets te geven. De kunst is het te zien.

Alles te koop, Toon Tellegen

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Als je motor gaat draaien, dan..

Anke Fokkens creatiefIk fiets terug van een bezoekje aan Astrid. Zij is een van de ervaringsdeskundigen waar ik mee ga samenwerken in de COEVA opleiding (opleiding voor ervaringsdeskundigen in armoede). Ik barst van de inspiratie. Ze had zo’n geweldig idee om haar eigen levensverhaal aan de groep te vertellen aan de hand van foto’s. Dat ga ik ook doen! Ik kan niet wachten om aan de slag te gaan. Maar o ja, ik had ook zo’n goed artikel gelezen over activerende werkvormen waar ik iets mee wilde. En ik zou nog een powerpoint van de jobcoachopleiding verbeteren en een digitale quiz over Motiverende Gespreksvoering maken.. Eeehhh.. en het is ook weer tijd voor een nieuw blog..

Mijn vriend moet er af en toe wel een beetje om lachen als ik weer eens veel te lang bezig ben met het nakijken van een portfolio of het voorbereiden van een training. ‘Het moet immers wel goed!’ Ik word er zelf ook wel eens moe van. Steeds die inspiratie om weer dingen aan te passen, te verbeteren en te ontwikkelen. Aan de foto te zien zat het er al vroeg in ;-). Ik kan het niet laten. Sterker nog, ik kan er niet zonder. Zodra iets op de automatische piloot gaat wordt het bij mij al heel gauw sleur, dan ga ik me vervelen en word ik sjagerijnig.

Ken je dat? Heb jij ook zo iets dat je echt nodig hebt in je werk? Als dat er is gaan je ogen glimmen, krijg je energie en vliegt je dag voorbij? Als het er niet is voel je je langzaam verpieteren? Ik ben heel benieuwd! Deel je het met ons in een reactie op dit blog?

IVB Combo vliegwiel-werknemerIn de IVB (Individuele Vraaggerichte Benadering), de methodiek die we hanteren in de jobcoachopleiding van Combo, noemen we dit ‘de kern’ van het assessment (vliegwiel), ook wel ‘de motor’. Als jouw kern/ motor aansluit bij de kern van een werkplek, dan weet je zeker dat je goed zit en dat je daar nog lang je ei kwijt kunt. Dan is er bijna altijd een duurzame match.

De kern heeft ook vaak een keerzijde. Dat noemen we je ‘centrale ontwikkelthema’. Altijd maar willen ontwikkelen is ook doodvermoeiend. Ik mag bijvoorbeeld meer leren genieten van het hier en nu. Misschien toch maar eens die cursus mindfulness doen :-).

Daarom heb ik dus mijn eigen trainingsbedrijf! Kan ik lekker voortdurend mijn inspiratie en creativiteit kwijt en continu bezig zijn met ontwikkeling van anderen en van mezelf! En jij, zit jij ook zo goed op je plek?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Waarom het zo belangrijk is het goede voorbeeld te geven

People will never forget how you made them feelWat herinner jij je nog van de middelbare school? Wie was jouw favoriete leraar? Ik had er meerdere, maar mijn leraar Nederlands stak er bovenuit. Niet eens vanwege zijn lessen, maar omdat hij me eens in zijn gammele eend naar huis heeft gebracht. Ik had op school mijn pols gebroken, kon geen uur naar huis fietsen en mijn moeder had geen auto om me op te halen. Dat hij dat voor me deed vond ik heel bijzonder.

Ik had natuurlijk ook leraren waar ik niet zo goed mee kon. Mijn leraar scheikunde zei eens: ‘Ik snap niet dat jij dat niet snapt’. Je kunt je vast indenken hoe ik me toen voelde. Ik weet me verder vrijwel niets meer te herinneren van wat hij ons heeft proberen te leren. Scheikunde was ook (of misschien wel daar door?) niet echt mijn vak. Die ene zin zal ik echter nooit vergeten..

Als trainer denk ik er vaak over na, maar voor alle mensen die mensen iets willen leren is het volgens mij belangrijk je te realiseren dat je een voorbeeldfunctie hebt. Als je dat goed gedaan hebt denken mensen later aan je terug, en vragen zich af wat jij gedaan of gezegd zou hebben in zo’n geval. Het vraagt wel wat van je. Een trainer moet niet alleen tijdens het rollenspel het goede voorbeeld geven, maar gedurende de hele les. Een jobcoach kan zeggen dat je een linkedinprofiel moet maken en je netwerk moet inzetten. Maar hoe ziet hun eigen profiel er uit? En zetten zij hun netwerk optimaal in voor hun klanten? Je kunt mensen stimuleren om vrijwilligerswerk te gaan doen, maar doe je het zelf eigenlijk?

be-the-change-you-want-to-see-in-the-worldKun je van cliënten vragen dat ze open en eerlijk tegen je zijn als jij ze niet vertelt wat je allemaal al in hun dossier hebt gelezen? Zo makkelijk is het allemaal niet. Maar laten we er regelmatig eens bij stil staan. Vraag je cliënten maar om feedback. Die geef jij immers ook aan hen.

Ik moest zo lachen toen ik gister op mijn vingers werd getikt! De cursisten van de jobcoachopleiding moesten met een groepje een korte presentatie doen. Gedurende de hele opleiding hamer ik er bij ze op dat ze niet te veel voor hun cliënten moeten invullen. Mensen leren immers meer als ze er zelf actief over moeten nadenken. De nabespreking van de presentatie duurde me blijkbaar iets te lang, want ik stuurde met mijn suggestieve vraag behoorlijk naar een eindconclusie. ‘He dat wilde ik net zeggen’ was de reactie, ‘Je vult het voor mij in’! Ze had groot gelijk! 🙂

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

2 redenen waarom rust je meer resultaat oplevert

work smarter not harderVind je dit geen goed voornemen, zo na de vakantie? Misschien dacht je al ‘waar blijven Anke’s inspirerende blog-artikelen?’ 😉 Nou, ik had me een beetje verkeken op de hoeveelheid werk die ik aangenomen had. En als er iets dodelijk is voor inspiratie, dan is het een megavolle inbox, ellenlange to-do-lijsten en een veel te vol hoofd. Ideeën genoeg, daar lag het niet aan, maar ik nam niet de rust en de ruimte om er echt iets mee te gaan doen. Komt het je bekend voor?

Tijdens de IVB opleiding (jobcoaching volgens Individuele Vraaggerichte Benadering) hamer ik er bij cursisten op hoe belangrijk het is om echt contact te hebben met je client. Echt de tijd en rust te nemen om ‘in te tunen’ op de ander. Dit straal je dan ook uit door non verbaal ruimte gevenje relaxte, geïnteresseerde houding en zo geef je de ander het vertrouwen en de ruimte om rustig zijn verhaal te doen en regie te nemen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Bij elke workshop of les aan welzijns- of reintegratieprofessionals over gesprekstechnieken moet ik meerdere, te hard werkende, cursisten van het puntje van hun stoel terugduwen naar de rugleuning.

Ik probeer natuurlijk altijd het goede voorbeeld te geven, maar ging dit voorjaar ook zelf weer eens de mist in. Ik dacht een zieke cursist snel een mailtje te sturen om iets te regelen, maar vergat even echt te vragen hoe het met haar was. Ik kreeg een teleurgestelde reactie. Poeh, hoe moeilijk is het om dan het vertrouwen en contact weer helemaal te herstellen!

Dus:

  1. no-thanks-were-too-busy (1)Rust en ruimte in je hoofd zorgen er voor dat je creatiever (en innovatiever) kunt zijn.
  2. Rust en ruimte in je hoofd maken dat je beter kunt ‘in tunen’ op je client waardoor je een betere vertrouwensband hebt, wat de vaart in elk traject ten goede komt.

Herken je dit? Ga je ook proberen het na je vakantie anders aan te pakken? Ik lees heel graag jouw ervaringen en plannen in een reactie op dit bericht.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.