Mijn oma en het nut van heldenverhalen

Ik ben een boek aan het lezen. ‘Storytelling in 12 stappen. Op reis met de held. – Mieke Bouma‘. Het gaat over de opbouw van verhalen. Fictie, maar ook levensverhalen of verhalen van bedrijven. Na elk hoofdstuk zijn er opdrachten/ vragen die je op weg helpen bij het schrijven. De eerste vraag prikkelt me meteen:

‘Welke helden ken jij uit je eigen leven? Wie heb je ooit als moedig, dapper, bijzonder of strijdvaardig beschouwd? Waarom?’

Op het moment dat ik de vraag lees zit ik aan het ziekenhuisbed van een vriendin terwijl ze een chemokuur ondergaat. Over helden gesproken. Maar dat verhaal vertel ik later misschien nog wel eens. Ik denk even verder en er komen een aantal dappere cliënten en collega’s in mijn gedachten voorbij. Maar ik denk ook aan mijn oma van vaders kant. Ze is al weer een aantal jaren geleden gestorven. Wat ik zo stoer aan haar vond?

Op haar 52e haalde oma, die alleen de lagere school had doorlopen, haar rijbewijs. Ze vond het maar niks dat alleen opa kon rijden. Op haar 65e begon ze met zwemles. Elke ochtend om 7 uur lag ze in het zwembad en nam ze met de veel jongere dames uit het dorp de dag door. Wij, kleinkinderen met ons diploma al lang op zak, waren bij haar afzwemmen. Op haar 80e stapte ze voor het eerst met een groepje zwemvriendinnen in het vliegtuig voor een vakantie naar Portugal. Ze had nog nooit gevlogen en wilde dat altijd nog eens doen. Ik zal nooit vergeten hoe enthousiast ze er over vertelde.

Waarom deel ik dit met jullie? Dit verhaal over mijn oma zegt misschien wel meer over mij dan over haar. Mijn zussen en ouders zullen vast andere verhalen over haar vertellen. Mijn ‘kern’ of ‘motor’ zoals we het op de jobcoachopleiding noemen gaat over ontwikkeling. Ik word enthousiast als ik ontwikkeling bij anderen zie, maar heb het zelf ook nodig om steeds weer iets nieuws te leren. Dat je daarvoor ooit te oud zou kunnen zijn vind ik dus ook echt onzin.

Bij ‘helden’ dacht ik trouwens ook aan mijn favoriete biologielerares op de middelbare school. Ik zie nog voor me hoe zij de ‘celdeling’ stond uit te beelden voor de klas. Pas toen ik ‘mijn filmpje‘ voor de nieuwe website van Combo Emonomy bekeek realiseerde ik me dat ik hetzelfde doe voor een groep..:-)

Dus, als je bezig bent met een intake of assessment van een cliënt, of misschien juist wel tijdens een informeel moment, stel dan eens deze of een andere onverwachte vraag (gebruik bijvoorbeeld eens gesprekskaarten). Bedenk dat het verhaal dat komt geen tijdverspilling is en je niet afhoudt van jullie doel. Nee, het vergroot het contact en vertelt je, als je goed luistert en een beetje doorvraagt, veel meer over je cliënt dan je in eerste instantie misschien wel denkt.

ps. mooie empowerment-opdracht: iemand (met behulp van z’n netwerk) z’n eigen ‘heldenverhaal’ laten schrijven.

Wie is jouw held en waarom?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Advertenties

Wat je kunt leren van je clienten

Regelmatig spreek ik af met oud collega’s om te horen hoe het met ze gaat en wat ze zoal tegenkomen in hun werk. Vorige week sprak ik met Yvon (dank voor de inspiratie!). Nadat we herinneringen ophaalden en het hadden over ‘een team zijn met je cliënt’ (IVB jobcoaching) vroeg ze mij wat ik dan precies van die ene cliënt had geleerd. Een goede vraag waar ik niet zo goed antwoord op kon geven.

Het bleef doorsudderen in mijn hoofd tot ik vandaag de commencement speech van J.K. Rowling nog eens bekeek (aanrader! zeker voor mensen die net hun diploma hebben gehaald)

Ze vertelt over de armoede waarin ze opgroeide en de donkere periode in haar leven toen ze na een tijd weer in die armoede terecht kwam. Ze vertelt over hoe het is als je je mislukt voelt omdat al je angsten waarheid zijn geworden. Ze vertelt ook dat als je niets meer te verliezen hebt je wel echt trouw moet worden aan jezelf om uit die put om hoog te klimmen. Je moet wel op zoek naar ‘wie je echt bent, wat je echt wilt en waar je kracht zit’.

Zo op de bodem zitten heb ik nog nooit meegemaakt. Te voorzichtig, te bang om risico’s te nemen, fouten te maken. Te weinig geleefd, genoeg geluk gehad? En jij? Ken jij de bodem? Veel van onze cliënten hebben door allerlei omstandigheden die bodem wel meegemaakt (of zitten er nog). Veel van hen lukt het om zich in die put zo kwetsbaar op te stellen dat ze (samen met jou, omdat jij je kunt inleven) uit durven te vinden wie ze echt zijn, wat ze echt willen. Zodat ze voldoende kracht kunnen verzamelen om uit die put te klimmen, hoe moeilijk ook.

Dus wat leer ik, nog elke dag, van mijn cliënten/ cursisten?

  1. Hoe weinig er hoeft te gebeuren om in die put terecht te komen.
  2. Maar ook dat je die put vaak kunt overleven en er uit kunt klimmen als je trouw aan jezelf kunt en durft te zijn. Hoe ingewikkeld dat ook is.

Wat leer jij van jouw cliënten? Ik ben heel benieuwd. Deel je het in een reactie?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

 

Coachen is meer dan goede vragen stellen

Ken je dat? Zo’n klant die ‘het’ maar niet lijkt te zien? Je coacht je suf, je hebt al je inzichtgevende vragen uit de kast getrokken, maar het kwartje wil maar niet vallen. Ondertussen begin je je een beetje te ergeren en vraag je je af hoe deze klant zich ooit verder gaat ontwikkelen.. Herkenbaar? Voor mij wel 😉

 

Met goede vragen kom je meestal een heel end, maar soms… Als je kijkt naar het Johari-venster (hele uitleg moet je maar even googlen) zie je dat we allemaal onze blinde vlek hebben. De dingen die iedereen van je weet, bij je ziet, maar die je zelf niet in de gaten hebt. Je kunt dan als coach dus vragen stellen wat je wil, maar als je klant zich niet bewust is van zijn gedrag (en het effect daarvan) kan hij het ook niet zelf bedenken.

Dan is er dus iets anders nodig dan het stellen van vragen. Dan moet je confronteren. En daar zit de blinde vlek van veel coaches. Want dat vinden we spannend!

  • We willen de ander immers niet kwetsen
  • En wat als mijn client het verkeerd begrijpt?
  • Straks wordt hij/ zij boos, verdrietig
  • Vindt hij/ zij me niet meer aardig

Gelukkig zijn er allerlei technieken (bijvoorbeeld geweldloze communicatie) die helpen om op een goede manier ‘lastige’ zaken te benoemen, feedback te geven, te confronteren. Op zo’n manier dat de ander er iets van leert en jullie goede werkrelatie behouden blijft. Nu nog over je eigen drempel! Want:

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Wat is ervaringsdeskundigheid?

Het is 1999. Ik ben een jaar geleden afgestudeerd als Ergotherapeut. Na wat losse baantjes en een paar maanden reizen ben ik net gestart in een baan als trajectbegeleider. Een van mijn eerste clienten was een hele vriendelijke, ietwat verlegen dame, die graag een baan wilde als administratief medewerkster. Ze deed bij ons op kantoor administratieve klussen om te onderzoeken wat haar mogelijkheden waren. Dat ging niet altijd even vlekkeloos. Ik wilde er daarom graag achterkomen wat er precies in haar hoofd gebeurde. Ze had me verteld dat ze stemmen hoorde, maar dat haar stemmen niet wilden dat ze om hulp vroeg, dus dat deed ze ook niet. Hoe moest ik haar dan helpen? Intuitief stelde ik voor om een deal te maken. Zij zou mij leren over stemmen horen en hoe dat voor haar is. Ik wist daar immers niks van en wilde er graag meer over weten. Dan zou ik haar onder andere leren hoe het kopieerapparaat werkte. Dat was goed. Ik zal haar lessen nooit meer vergeten. Het was mijn eerste kennismaking met ervaringskennis.

Inmiddels zijn we heel wat jaren verder. Ik heb collega’s gehad met ervaringskennis, heb ervaringsdeskundigen als klasgenoot gehad, en geef regelmatig (vaak in tandem met een ervaringsdeskundige) les op opleidingen voor mensen die ervaringsdeskundige willen worden in de GGZ of armoede en sociale uitsluiting. Het is niet bij die eerste kennismaking gebleven.. En waar ik er vroeger tegen aan liep dat het lastig was om uit te leggen wat een ergotherapeut precies doet (Google dat maar ff, anders duurt dit stuk veel te lang), merk nu dat het lastig is uit te leggen wat ervaringsdeskundigheid precies is. Want iedereen heeft immers toch ervaring?

Een cursist legde het vandaag mooi uit: Ieder mens heeft levenservaring. Bij sommigen past het in een rugzakje, bij anderen heb je een zeecontainer nodig.

Zoals ik het nu zie: ieder mens heeft in zijn leven kennis opgedaan. De een heeft over een bepaald onderwerp (GGZ, armoede, verslaving, etc.) veel theoretische kennis geleerd op school, kennis op gedaan door ervaring van anderen en misschien zelf ook wel het een en ander meegemaakt in zijn leven. Diegene noemen we een ‘professional’. De ander heeft over datzelfde onderwerp juist veel kennis opgedaan in zijn eigen leven, wat door ervaring van anderen en wellicht wat minder er over gelezen. Diegene noemen we een ‘ervaringsdeskundige’.

Met beide soorten kennis kun je mensen helpen. Mits je geleerd hebt hoe je deze kennis op een goede manier aan anderen kunt overbrengen. Soms heeft een client de ene soort kennis nodig, soms de andere. En soms gewoon allebei. Het mooiste is volgens mij om van elkaar te leren. Ik zou in ieder geval niet meer anders willen.

Hoe denken jullie er over?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Kwetsbaar is krachtig

Kwetsbaar is krachtig

Een cursist van de jobcoachopleiding barst in tranen uit. ‘Het is allemaal best veel dat portfolio. En het moet ook allemaal goed. En eigenlijk heb ik het op m’n werk ook niet zo meer naar m’n zin. Maar ik ben niet zielig hoor! Niet extra lief tegen me gaan doen nu.’

Een cursist van de armoedeopleiding geeft me een sneer. ‘Ik bepaal zelf wel wat ik doe!’ Ik ben niet de enige die dag die het te verduren krijgt. Ik weersta de neiging iets pinnigs terug te zeggen. Gelukkig kan mijn co-trainer het even overnemen. Als ik dezelfde cursist even later een compliment geef over iets zie je haar ineens openen. Ik heb haar niet weggestuurd of afgewezen. Dat wat al die anderen in haar leven wel hebben gedaan..

Iedereen heeft zo zijn eigen manier om met z’n kwetsbaarheid om te gaan. Over het algemeen laten we die niet graag zien. En soms houden we dat al heel lang vol.

Kwetsbaar is krachtigWe zijn bang om nog meer gekwetst te worden. Maar is dat wat er altijd gebeurt als je je kwetsbaar opstelt?

De cursist van de jobcoachopleiding vertelde later dat ze het een opluchting vond haar emoties te delen. Het bleek dat een aantal mede-cursisten vergelijkbare gevoelens hadden. Ze ervaarde de reacties van de anderen als steun en gaat nu vol goede moed weer aan de slag.

Het vergt een hoop moed om je kwetsbaar op te stellen. De controle op te geven, je emoties te herkennen, erkennen en ook nog te laten zien. Mensen die dit goed kunnen vind ik eigenlijk ontzettend krachtig (en prachtig ;-)).

Kwetsbaar is krachtigEen andere cursist stelde de vraag ‘In hoeverre is in je werk je emoties laten zien professioneel?’ Natuurlijk moeten jij en je cliënt niet continu met jouw emoties bezig zijn. Maar we kwamen tot de conclusie dat je als cliënt toch echt het liefst een mens tegenover je hebt. En daar horen emoties bij.

Durf jij je kwetsbaar op te stellen? Wanneer wel, wanneer niet? En wat levert het je op? Ik ben benieuwd naar jouw verhaal! (je kunt het kwijt bij reacties, of als je het te persoonlijk vindt via de mail)

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Weet jij hoe je client het beste leert?

het gesprekWeet je wat best gek is? Als hulpverlener, begeleider, jobcoach ben je altijd bezig om mensen een stap verder te helpen in hun leven. Om dat voor elkaar te krijgen moeten mensen vaak nieuwe dingen leren. Jouw taak is om ze daarbij te begeleiden. In een intakegesprek vragen we vanalles, maar bijna nooit ‘hoe leer jij het best?’. In de jobcoachopleiding is ‘manier van leren’ een belangrijk onderdeel van het assessment. Je kunt daarbij denken aan de leerstijlen/ strategieën van Kolb, maar het is meer dan dat.

Ik heb een nieuwe uitdaging. Ik vind dat mijn/ onze trainingen nog vaak te ‘talig’ zijn. Er wordt veel gepraat, geschreven, gelezen. Natuurlijk oefenen we ook veel, maar ook dat is vaak in de vorm van een gesprek. We (zeker de beelddenkers onder ons) leren echter ook door bijvoorbeeld te zien en te voelen. Ik ben al mijn trainingen aan het aanpassen zodat ook die manieren van leren meer aan bod komen. Ik werk nu bijvoorbeeld meer met filmpjes en ik wil meer gaan tekenen.

Best spannend. Tekenen voor een groep. Dat beschouw ik namelijk niet als mijn grootste talent ;-). Wat heb ik nodig om nieuwe, spannende dingen toch te gaan doen? Hoe zet ik een stap uit mijn comfortzone? Wat is mijn manier van leren en welke begeleiding heb ik daarbij nodig?

  1. Ik moet zelf het nut er van inzien, het belangrijk en leuk genoeg vinden
  2. Ik heb een kleine schop onder mijn kont nodig om over de drempel heen te stappen, in het diepe te springen en het daadwerkelijk te gaan doen
  3. Ik heb het vertrouwen van anderen nodig dat ik het kan
  4. Vervolgens heb ik de ruimte nodig om er op mijn eigen manier mee aan de slag te gaan
  5. Ik vind het dan prettig dat er iemand is waarbij ik af en toe terecht kan om te sparren. Door hardop te denken en reactie terug te krijgen kom ik weer een stap verder in mijn proces.

Weet jij dit van jezelf? Zo ja, heb je deze gebruiksaanwijzing aan bijvoorbeeld je leidinggevende gegeven? Wat zou dat je op kunnen leveren?

Weet jij de manier van leren van je cliënten die je coacht? Hoe handig zou het zijn als je cliënt deze gebruiksaanwijzing zelf had en kon delen met bijvoorbeeld zijn/ haar andere hulpverleners, nieuwe werkgever, etc.. In de jobcoachopleiding van Combo Emonomy leer je deze gebruiksaanwijzing voor jezelf en voor je cliënten te ontdekken (in maart starten overigens weer nieuwe groepen, er is nog plek).

Voor nu heb ik voor jullie een uitdaging. Voor het tekenen in trainingen ben ik symbolen aan het bedenken. Dit is mijn eerste poging voor het woord job-coach. Ik ben nog niet helemaal tevreden. Wie helpt mij mee?

job-coach

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Vind jij geven soms ook zo dubbel?

cadeautjesHet is er weer de tijd van het jaar voor. Cadeautjes geven. De aanbiedingen voor de feestdagen vliegen je om de oren. Geven aan goede doelen. Ook die profiteren van de gedachtes aan saamhorigheid zo aan het eind van het jaar, en aan de schuldgevoelens over onze eigen overvloedigheid..

Ik geef graag. We hebben genoeg, en het geeft mij een goed gevoel als ik iemand blij kan maken met wat ik (makkelijk) kan missen. Wat dat betreft is geven ook krijgen. Ik geef iets weg, om de ander een goed gevoel te geven, maar stiekem ook omdat dat mijzelf dan weer een goed gevoel geeft (niets menselijks is mij vreemd ;-)).

Soms vind ik geven ook best lastig. Bij een van de trainingslocaties waar ik regelmatig lesgeef zijn vaak broodjes over van de lunch. Luxe, lekkere broodjes. De ene keer word er nu eenmaal meer gegeten dan de andere keer. Zonde om weg te gooien, dus we brengen ze vaak naar de dagopvang voor dak- en thuislozen verder op in de straat. Ze nemen het altijd vriendelijk in ontvangst, maar toch voelt het ook dubbel. Alsof je je kliekjes weggeeft zeg maar..

Wat ik ook altijd lastig vind is dat als je iets geeft mensen ook vaak het gevoel hebben dat ze iets terug moeten geven. Ik heb er een hekel aan als de dingen op een weegschaal moeten en mensen het gevoel hebben dat ze bij mij in het krijt staan.. Ik heb genoeg aan karmapunten 😉 Al is dat natuurlijk ook niet helemaal waar. Veel professionals kennen het gevoel wel; als je alleen maar geeft en er nooit iets voor terug krijgt loop je uiteindelijk leeg..

Soms is dat best lastig. Zien dat je er iets voor terugkrijgt. Dankbaarheid, liefde, aandacht, dat heb je meestal wel in de gaten. Maar soms krijg je ook een wijze les die je nog te leren had. Niet altijd even leuk, maar zeker ook heel waardevol!

Zo zie je maar weer, iedereen heeft iets te geven. De kunst is het te zien.

Alles te koop, Toon Tellegen

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!