Bandbreedte en hersenen. Hoe werkt het?

Bandbreedte is: ‘De hoeveelheid data die tegelijkertijd over een bepaalde verbinding kan worden vervoerd’. Waarom vertel ik je dit? Onze hersenen kun je vergelijken met een netwerk van leidingen waarover informatie vervoerd wordt. Hoe drukker het op dat netwerk is, hoe minder ‘beschikbare bandbreedte’ er over blijft.

Misschien ken je het gevoel. Ik vond vorige week de kaas terug in het keukenkastje in plaats van in de koelkast. Ik reed dezelfde week twee keer verkeerd terwijl ik die route toch echt ken en de navigatie zelfs aanstond.. Mijn bandbreedte is (ik hoop tijdelijk!) iets verminderd. Dat is niet zo gek. Na 10 jaar samenwonen woon ik sinds begin januari weer alleen. Dat is goed, maar ook pittig. Ik heb veel aan m’n hoofd en alle emoties kosten energie. Het is dus druk op ‘m’n netwerk’ en de ‘beschikbare bandbreedte’ is minder.

Nu is mijn situatie een tijdelijk iets. Stel nu dat je iemand bent die uit generatiearmoede komt. Dat je (net als jouw ouders) bent opgegroeid in schaarste. Dat er bij jou thuis altijd te weinig geld was. En daardoor dus altijd stress. Dat je met sociale activiteiten niet mee kon doen. Dat je je schaamde of gepest werd op school omdat je niet de juiste spullen had. Dat er door de stress lang niet altijd voldoende aandacht voor je was en dat je bepaalde dingen niet geleerd hebt. En dat je nu in jouw gezin hetzelfde weer ziet gebeuren. Je kunt je voorstellen dat door al die zorgen je bandbreedte behoorlijk verminderd is. Maar misschien kun je je ook voorstellen dat, ook al is de bedrading net zo goed aangelegd als bij ieder ander, de boel door jarenlange overbelasting niet altijd even goed werkt en er soms misschien zelfs kortsluiting ontstaat.

Wat betekent dit voor jou als professional in het sociale domein? Het belangrijkste is dat je dit weet en dat je er rekening mee wilt houden. Het enige dat je hoeft te doen is met je client uitzoeken hoe die bandbreedte bij hem of haar werkt. Wat krijgt iemand op dit moment wel voor elkaar en wat niet? Hoe kun je samen ruimte creëren? Mijn maatje Astrid, waarmee ik les geef bij COEVA (opleiding voor ervaringsdeskundigen in armoede en sociale uitsluiting), vertelt wel eens dat ze al zo enorm geholpen was met een retourenvelop met vast een postzegel er op en een extra kopietje. Omdat zij geen geld, tijd, energie (bandbreedte) had om dat ook nog te moeten regelen.

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Advertenties

Wat is ervaringsdeskundigheid?

Het is 1999. Ik ben een jaar geleden afgestudeerd als Ergotherapeut. Na wat losse baantjes en een paar maanden reizen ben ik net gestart in een baan als trajectbegeleider. Een van mijn eerste clienten was een hele vriendelijke, ietwat verlegen dame, die graag een baan wilde als administratief medewerkster. Ze deed bij ons op kantoor administratieve klussen om te onderzoeken wat haar mogelijkheden waren. Dat ging niet altijd even vlekkeloos. Ik wilde er daarom graag achterkomen wat er precies in haar hoofd gebeurde. Ze had me verteld dat ze stemmen hoorde, maar dat haar stemmen niet wilden dat ze om hulp vroeg, dus dat deed ze ook niet. Hoe moest ik haar dan helpen? Intuitief stelde ik voor om een deal te maken. Zij zou mij leren over stemmen horen en hoe dat voor haar is. Ik wist daar immers niks van en wilde er graag meer over weten. Dan zou ik haar onder andere leren hoe het kopieerapparaat werkte. Dat was goed. Ik zal haar lessen nooit meer vergeten. Het was mijn eerste kennismaking met ervaringskennis.

Inmiddels zijn we heel wat jaren verder. Ik heb collega’s gehad met ervaringskennis, heb ervaringsdeskundigen als klasgenoot gehad, en geef regelmatig (vaak in tandem met een ervaringsdeskundige) les op opleidingen voor mensen die ervaringsdeskundige willen worden in de GGZ of armoede en sociale uitsluiting. Het is niet bij die eerste kennismaking gebleven.. En waar ik er vroeger tegen aan liep dat het lastig was om uit te leggen wat een ergotherapeut precies doet (Google dat maar ff, anders duurt dit stuk veel te lang), merk nu dat het lastig is uit te leggen wat ervaringsdeskundigheid precies is. Want iedereen heeft immers toch ervaring?

Een cursist legde het vandaag mooi uit: Ieder mens heeft levenservaring. Bij sommigen past het in een rugzakje, bij anderen heb je een zeecontainer nodig.

Zoals ik het nu zie: ieder mens heeft in zijn leven kennis opgedaan. De een heeft over een bepaald onderwerp (GGZ, armoede, verslaving, etc.) veel theoretische kennis geleerd op school, kennis op gedaan door ervaring van anderen en misschien zelf ook wel het een en ander meegemaakt in zijn leven. Diegene noemen we een ‘professional’. De ander heeft over datzelfde onderwerp juist veel kennis opgedaan in zijn eigen leven, wat door ervaring van anderen en wellicht wat minder er over gelezen. Diegene noemen we een ‘ervaringsdeskundige’.

Met beide soorten kennis kun je mensen helpen. Mits je geleerd hebt hoe je deze kennis op een goede manier aan anderen kunt overbrengen. Soms heeft een client de ene soort kennis nodig, soms de andere. En soms gewoon allebei. Het mooiste is volgens mij om van elkaar te leren. Ik zou in ieder geval niet meer anders willen.

Hoe denken jullie er over?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Waarom ik soms best op E.T. lijk (en jij waarschijnlijk ook)

twee wereldenIk zit in de wachtruimte bij een gemeente/ sociale werkvoorziening in oost Groningen. Ik kom training geven aan de werkcoaches. Drie mannen komen binnen. Oude, wat viezige spijkerbroeken aan, oude jas of trui, een petje op, een oorbel in. Ze zien er alle drie niet echt gezond uit en zijn in geen tijden bij een (goede) kapper geweest. Ze komen om te gaan werken in Duitsland. Ze gaan bij mij aan tafel zitten. Ze praten dialect. Tegen mij zeggen ze niks. De ‘kovvie’ wordt bij gebrek aan roerstaafjes geroerd met een pen. Ze schuiven elkaar vacatures toe en lachen daar wat om. ‘Harm is ook thoes’ (zit thuis zonder werk). Na een paar minuten lopen ze naar buiten. ‘we kinn er nog wel ain in brand stek’n’ (ze hebben nog tijd voor een sjekkie).

ETHet gebeurt mij niet vaak. Meestal maak ik makkelijk contact en heb ik zo een praatje. Maar bij hen voelde ik me alsof ik van een andere wereld kom. Ik heb dat ook wel eens als ik in de metro naar Gein zit en de enige blanke kaaskop ben (Hollandser er uit zien dan ik kan bijna niet) of in Amsterdam nieuw-west op bepaalde plekken. Het voelt een beetje ongemakkelijk. Anders zijn..

Vanuit die ongemakkelijkheid kun je snel gaan oordelen. ‘Wat een Tokkies’ of ‘Wat een achterbuurt’ is snel gedacht. ‘Ik blijf maar een beetje uit de buurt’ is al snel de volgende gedachte. Andersom denken zij vast ook van alles van mij. En wellicht denken ze ook weer dat ik vanalles over hun denk. En dus hebben we geen contact. En dat terwijl ik ook uit Groningen kom, geamuseerd naar hun dialect luister en nieuwsgierig ben naar hun verhaal en de wereld waarin zij leven. Het lukt me niet iets te verzinnen om te zeggen. Om een brug te slaan tussen die twee werelden.

De andere wereldWaarom vertel ik dit? Omdat ik het zonde vind. We beseffen het soms niet, die verschillende werelden. Hebben er weinig kennis over. Oordelen snel, zijn snel bang voor elkaar. Terwijl als ik wel iets had weten te zeggen, we wellicht aan de praat geraakt waren. Dan hadden we van elkaar gedacht ‘die viel best mee’. En als we elkaar hadden leren kennen hadden we misschien wel iets voor elkaar kunnen doen..

Hoe goed je je ook in andere mensen en culturen verdiept, het blijft soms lastig. Daarom ben ik ook zo voor het werken met ervaringsdeskundigen. Hen lukt het vaak wel die brug te slaan. Wil je meer weten over ervaringsdeskundigheid in armoede en ggz? Kijk dan bij Anke Fokkens Trainingen en IGPB of neem contact met me op.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Wat heeft de situatie in Griekenland te maken met armoede in Nederland?

too busyIk ben geen Griekenland-expert. Laten we dat meteen maar vooropstellen. Ik ben ook geen economisch wonder. Absoluut niet mag ik wel zeggen. Het was niet mijn favoriete vak op school. Maar economie heeft te maken met gedrag. En laat ik daar nu wel wat van af denken te weten :-).

Ik weet niet hoe het bij jullie zit, maar bij mij wekt de hele situatie in Griekenland af en toe irritatie op. ‘Als je geld leent, moet je het gewoon terugbetalen’, ‘ik kan toch ook niet onderhandelen over mijn hypotheek?’, ‘Je kunt toch Europa niet de schuld geven voor schulden die je zelf hebt gemaakt?’, ‘We kunnen wel geld blijven uitlenen, maar dat maakt het niet beter, er moet wel wat tegenover staan’. Dat soort dingen denk ik dan. Jij ook?

Mag hoor, heel logisch. Het zijn allemaal waarheden. Waarheden vanuit het perspectief van de ‘niet-arme’. Het helpt alleen niet om tot een oplossing te komen als we in dit perspectief blijven zitten. Dan krijgen we alleen maar strijd. Maar wat helpt dan wel (een vraag die me in de training Armoede en sociale uitsluiting ook vaak gesteld wordt)?

Als eerste natuurlijk: Inleven in het perspectief van de ander. Een aantal wetenschappelijk onderzochte punten (er zijn er meer) die te maken hebben met armoede en schaarste kunnen een ander licht op de zaak werpen:

  • Als je last hebt van schaarste heb je de neiging om ‘onverstandige’
    besluiten te nemen. Bijvoorbeeld: Je hebt het zo druk dat je niet weet waar je moet beginnen en je doet daardoor eigenlijk niks. Je bent zo op dieet dat je daardoor helemaal gefocust raakt op ongezond eten en eigenlijk veel meer snoept dan normaal. Je hebt zo weinig geld dat je geld gaat lenen of dingen op afbetaling gaat kopen wat uiteindelijk veel duurder is. Dit alles komt doordat je hoofd zo in beslag wordt genomen dat het niet meer lukt rustig en verstandig na te denken.
  • Om uit de problemen te komen moet je creatief zijn en oplossingen bedenken. Als je hoofd in beslag wordt genomen door problemen/ schaarste lukt dit niet. Probeer maar eens een blog te schrijven als je een deadline hebt voor iets anders ;-).
  • Om initiatieven te nemen die nodig zijn om uit de problemen te komen heb je zelfvertrouwen nodig. Iets waar mensen (en landen) in armoede juist vaak te kort aan hebben. Iedereen zegt immers steeds tegen je dat het allemaal je eigen schuld is. Niet echt goed voor je zelfvertrouwen..
  • Dus om je hoofd nog enigszins boven water te kunnen houden en nog een beetje zelfrespect te bewaren stel je vaak onbewust een copingmechanisme in. Je legt bijvoorbeeld de schuld bij een ander. Europa is de schuld van deze ellende, de maatschappij wil jou geen baan geven, door de scheidsrechter heb je verloren, je baas is een *** die je te veel werk geeft, etc.
  • En o ja, een schuld is soms zooo groot, dat het lijkt of je het toch nooit af kunt betalen, dus waarom zou je er überhaupt aan beginnen..

OK. Is je beeld een beetje bijgesteld? 😉 Dat van mij wel. Dan nu nadenken over oplossingen. Ik ga in dit blogartikel 1 idee noemen (anders wordt dit verhaal veel te lang).

Oplossing 1: Verleg de focus van de problemen naar de kwaliteiten (Wat overigens niet betekent dat je niks aan de problemen moet doen).

Wat zijn de kwaliteiten van Griekenland? Hoe kunnen zij (en wij) daarin investeren zodat ze die kwaliteiten kunnen benutten? In plaats van lenen wordt het dan uiteindelijk geld verdienen. En het levert een hoop zelfvertrouwen op waardoor veel problemen makkelijker aangepakt kunnen worden.

En nu jij. Kun jij ook een oplossing bedenken die wellicht wel kan helpen bij armoedebestrijding? Je kunt het kwijt in een reactie op dit blog.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Echt gehoord worden, hoe belangrijk is dat?

Gehoord wordenWillen we het niet allemaal? Gehoord worden? Begrepen worden? Erkend worden?

Ik wel tenminste.. Waarom? Het geeft je een goed gevoel, zelfvertrouwen, het idee dat je er toe doet, dat je niet voor niks op deze wereld bent.

Ik word lang niet altijd zo gehoord zoals ik zou willen. Daar word ik dan gefrustreerd van, of moedeloos, of verdrietig en lamgeslagen. Hoe zit dat bij jou?

En dan te bedenken dat er hele groepen mensen zijn die structureel minder of helemaal niet gehoord worden in de samenleving. Omdat ze door een beperking of door bepaald gedrag niet serieus genomen worden. Doordat ze zich op een andere manier uiten en daardoor niet echt verstaan worden. Doordat ze hun stem zijn kwijtgeraakt, hebben opgegeven of vergeten zijn dat ze überhaupt een stem hebben.

Ik ben afgelopen weekend weer eens geinspireerd geraakt door het leven van Joseph Wresinski. Hij leert arme mensen het woord te nemen. Omdat dat volgens hem de enige manier is waarop ze hun waardigheid terug kunnen krijgen en uit het dal kunnen klimmen. De film Joseph de Rebel is echt de moeite waard. Het is een mooie illustratie van hoe moeilijk het kan zijn, maar wat er kan gebeuren als je mensen helpt het woord te nemen en als je daar ook echt naar leert te luisteren.

Het sterkt mij om verder te gaan met mijn trainingen om mensen te leren voor zichzelf op te komen, het woord te nemen op een goede manier. Het sterkt mij ook om verder te gaan met trainingen om professionals te leren echt te luisteren, contact te maken, aan te sluiten, erkenning te geven.

Wanneer heb jij het gevoel dat je gehoord wordt? En wat denk jij dat je moet doen om gehoord te worden? Ik ben heel benieuwd en lees je antwoord graag in een reactie.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Hoe vrij ben jij? En jouw cliënten?

Hoe vrij ben jij? En je cliënten?Nog even over vrijheid.. Gelukkig leven wij in een vrij land. Gelukkig. Maar hoe vrij ben jij eigenlijk in je werk? En hoe vrij zijn je cliënten?

Heb jij de vrijheid om er nog een half uur aan vast te plakken als je client dat nodig heeft? Of zit je dan al 10 minuten met een scheef oog op de klok te kijken omdat je volgende client al zit te wachten en je ook nog moet registreren?

Mag jij van je organisatie een client uitnodigen met kerst omdat hij zo eenzaam is? Ik hoorde van een Ervaringsdeskundige die hiervoor ontslagen is..

Waar denk jij aan bij vrijheid? (ik lees het graag in een reactie op dit bericht)

Ik denk aan mogen zijn wie je bent. Volgens mij hebben we alle mensen, met alle mooie kanten en gekkigheden, ook de lastige, nodig in deze wereld. Hoe saai en kleurloos zou het anders zijn.. Ik geloof dat ieder mens zijn rol en doel heeft. Wat denk jij?

Ik denk ook aan je eigen keuzes mogen maken. Maar ook je eigen fouten. Makkelijker gezegd dan gedaan. Want in hoeverre kun jij dat als hulpverlener? Iemand zijn eigen fouten laten maken? Tot hoever ga je en wanneer ga je iemand beschermen? In een intervisiegroep die ik begeleid kwam laatst nog aan bod hoe lastig dit dilemma kan zijn. En in hoeverre mag je zelf binnen jouw organisatie dingen uitproberen? Ook als ze niet succesvol zijn? In veel van mijn trainingen staat onderwerp regie centraal.

Ik denk aan voldoende toegang tot informatie en locatie. Hoe kun je immers goede keuzes maken als je niet goed begrijpt waar je uit kunt kiezen. Begrijp jij de brieven van de belastingdienst, het UWV etc. altijd? Waarom zijn veel congressen nog steeds zo duur en daarmee vaak niet toegankelijk voor de mensen waarover het gaat. Als ze überhaupt al worden uitgenodigd.. Ik ken een Ervaringsdeskundige die aan de lunchtafel in de organisatie waar hij werkt door de psychiater stelselmatig genegeerd wordt. Hij is dan immers niet aan het werk.. (echt waar!)

Ik denk ook aan ruimte. Hoeveel ruimte geef je jezelf eigenlijk? En hoeveel bewegingsvrijheid heb je als je in een uitkering zit? In een workshop die ik laatst gaf voor alleenstaande moeders met een uitkering van het DWI gaf men aan dat meer geld verdienen niet de belangrijkste reden is om aan het werk te willen. Meer vrijheid wel. Dat er niet zo op je gelet wordt, dat je niet alles hoeft te verantwoorden, dat niet iedereen raar naar je kijkt als je wel eens iets uitgeeft etc.

Unknown

Ruimte is tegenovergesteld aan schaarste. In het boek ‘Schaarste’ wordt uitgelegd wat dit met je denken en je gedrag kan doen. Je komt er door in een negatieve spiraal. In de workshop ‘Armoede en sociale uitsluiting‘ laten we je ervaren wat dit betekent voor jouw cliënten die opgegroeid zijn in armoede. Je krijgt inzichten over soms ‘lastig’ gedrag. En natuurlijk leren we je wat helpt. Interessant? Laat het me even weten. Ik vertel je er graag meer over.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Alle werklozen zijn lui

Ik was van de week in de sportschool. Drie goed uitziende vrienden waren naast me wat oefeningen aan het doen. Een van hen had ik vaker gezien. Nooit een woord mee gewisseld, maar het leek me een aardige vent. Tot ik hun gesprek hoorde.. ‘Ik vind het gewoon vies, al die dikke, slappe mensen op het strand. Ze zouden meer moeten trainen’. ‘Woon jij nu in Buitenveldert? Zou ik nooit willen wonen, daar wonen alleen bejaarden’. Het ging maar door en door.. 

Toch heeft iedereen er wel eens last van volgens mij. Vooroordelen. Op zich een menselijk iets. Vaak veroorzaakt door gebrek aan kennis (zie ook mijn eerdere artikel ‘Kennis is macht (over je eigen leven)?’) En misschien door gebrek aan interesse om die kennis te verkrijgen. Maar als je die kennis nu niet hebt, hoe kom je er dan achter dat je vooroordelen vooroordelen zijn? En als iemand je er op wijst, geloof je diegene dan? Vooroordelen kunnen ontzettend hardnekkig zijn. Het maakt deel uit van jouw beeld van de wereld.

vooroordelenMet welk vooroordeel word jij wel eens benaderd? En hoe voelt dat voor jou? Ik lees het graag in een reactie op dit blog.

Voor mij geldt: Alle Groningers zijn stug. Alle Amsterdammers blowen. Grote kinderen kunnen het zelf wel. Blonde meisjes zijn altijd lief. In Amsterdam zuid is iedereen rijk. Frustrerend en oneerlijk, want er klopt natuurlijk niks van. Ik krijg in ieder geval ontzettend het gevoel me te moeten verdedigen..

Maar wat nu, als ik niet weet dat iemand vooroordelen over mij heeft? Hij spreekt ze niet altijd (tegen mij) uit.. Dan kan ik mij niet eens verdedigen..

In de workshops over ‘Armoede en sociale uitsluiting’ laten we zien welke vooroordelen (‘Missing linken’) er kunnen leven tussen mensen uit de middenklasse (meeste hulpverleners) en mensen die opgegroeid zijn in armoede. Ik had ze ook, en ik wist het niet eens van mezelf.. Wil je meer weten over deze workshops? Neem dan contact met me op.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.