Gesprekstechniek = manipulatie?

Het gebeurt regelmatig. Tijdens een training over Motiverende gespreksvoering zijn cursisten enthousiast. Ze leren hoe je cliënten door o.a. bepaalde vragen te stellen kunt laten nadenken over hun ontwikkeling en hoe je ze kan helpen zelf bepaalde keuzes te maken en stappen te nemen. En dan is er een cursist die ineens een beetje argwanend wordt. ‘Maar.. zijn we nu eigenlijk niet aan het manipuleren?’

manipulatieHe bah, manipuleren. Dat is natuurlijk wel het laatste wat we willen. Het heeft een negatieve bijsmaak. Een beetje eng zelfs.. Het onderzoeken waard dus.

Van Dale zegt:

ma·ni·pu·la·tie (de; v; meervoud: manipulaties)
1.  bewerking (met de vingers)
2.  (in het meervoud) bedrieglijke methoden: financiële manipulaties
3. beïnvloeding

Wikipedia zegt: ‘Manipulatie is in de psychologie een begrip waarmee bedoeld wordt: de wijze van overtuigen van een persoon, om tot een bepaald idee van een zaak of een ander te laten komen door middel van beïnvloeding bij die persoon van zijn persoonlijke levenssfeer, zijn persoonlijke (geloofs)overtuiging zonder daarbij ter zake doende argumenten te gebruiken. De grens tussen manipulatie en normale beïnvloeding is nauwelijks te trekken; alleen de twee uitersten zijn herkenbaar. Een manipulator manipuleert om zijn of haar voordeel te krijgen en gaat vaak plannend te werk om zijn of haar doel te bereiken.’

Beïnvloeding doen we als professional volgens mij in elk geval. Als we geen invloed hebben op onze cliënten, waar worden we dan voor betaald? Daar ligt volgens mij het verschil tussen een praatje voor de gezelligheid en een coachgesprek.

Het verschil tussen manipulatie zoals het hierboven staat en Motiverende gespreksvoering is volgens mij dat je bij Motiverende gespreksvoering je client vooral helpt zelf de argumenten te bedenken. Daarnaast kun je dit aanvullen met je eigen kennis. Als je motiverende gespreksvoering echt goed onder de knie hebt kun je dit alles doen op zo’n manier dat je client uiteindelijk echt zelf zijn keuze kan maken. Je client weet en voelt dat jij die keuze zal respecteren, ook al is het misschien niet jouw keuze. Je client weet dat jij hem zal steunen, ook al gaat het fout. Jij zal hem net zo respectvol helpen van zijn fouten te leren.

Tja, is dat dan manipulatie of niet? En zo ja, is het erg? Hoe denk jij er over?

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Zal ik wel, zal ik niet? Keuzestress!!!

Hmmm… mensen in beweging brengen is ook voor mij makkelijker gezegd dan gedaan! 🙂   Het vorige artikel Denk je mee? Hoe helpen we Sanne? is 286 keer bekeken en 45 keer gedeeld. Maar niemand heeft geantwoord op de vraag die ik er in stelde. Hebben jullie een idee hoe dat komt? Of wat ik zou kunnen doen om mijn lezers meer uit te nodigen tot reactie? Ik sta heel erg open voor feedback!

Goed. Het antwoord was B. Overpeinzing. Fase 2.  (voor meer info over deze fase van gedragsverandering zie: Overpeinzen. Tot je een ons weegt?)

KeuzestressSanne wil wel iets gaan doen. Ze is naar de cursus gekomen en vertoont weinig weerstand. Maar.. ze twijfelt nog tot en met. ‘Wat wil ik dan gaan doen? Wat past nu bij me? Wat is realistisch? Kan ik het eigenlijk allemaal wel aan?’ Je wilt haar helpen een beslissing (fase 3) te nemen.

Wat er vaak gebeurt?

We bespreken met de client wat ze vroeger allemaal hebben gedaan. Kijken in het aanbod wat daar zo goed mogelijk bij past. We geven een pep-talk: ‘Natuurlijk kun je het wel! Kom op, het komt goed!’ En soms ook: ‘Ik help je wel!’ of ‘We doen het samen!’ Herkenbaar? Als je client tegensputtert overtuig je door te vertellen waarom het goed voor hem is. ‘Dan doe je alvast werkervaring op, vul je het gat op je CV, werk je aan je netwerk’ etc. etc.

Werkt dit?

Soms wel, maar dan zijn ze vaak al verder in het traject. Of het werkt tijdelijk. Meestal werkt het niet. Bedenk zelf maar eens het verschil in je motivatie als je naar een cursus gaat die je baas bedacht heeft (hoe goed ook aangeprezen), of die je zelf hebt uitgekozen (helemaal als je het ook nog zelf hebt betaald). Bij welke doe je meer je best? Welke training geeft meer kans op gedragsverandering bij jou? Te snel handelen en te veel overtuigen kan het tegenovergestelde effect hebben en in plaats van gedragsverandering en vooruitgang juist weerstand oproepen.

Wat werkt wel?

  • Iemand de tijd geven om zijn eigen afwegingen te maken. Niet door hem te laten aanmodderen maar door samen de voor en nadelen van de huidige situatie te bespreken en de voor en nadelen van de verandering.
  • Mensen het zelfvertrouwen geven om de verandering (bijna elke verandering is spannend) aan te durven. Meestal kunnen ze hun beperkingen wel noemen, maar hebben mensen veel moeite met het benoemen van (en geloven in) hun kwaliteiten.

In de training Motiverende Gespreksvoering leer je hoe bovenstaande je kan helpen gedragsverandering echt voor elkaar te krijgen, de achterliggende theorieën en welke gesprekstechnieken je er bij kunnen helpen.

Onderstaand filmpje gaat over 6 aspecten die helpen bij overtuigen. Vind jij de overeenkomsten met Motiverende gespreksvoering?

Ik ben erg benieuwd naar jouw reacties op dit artikel. Wat zijn jouw ervaringen/ mening? Hoe help jij mensen bij het maken van beslissingen? Of wat helpt jou zelf (of juist niet)? 

Volgende keer ga ik jullie laten zien hoe je als de beslissing eenmaal is genomen, je het makkelijker kan maken voor je client om ook daadwerkelijk die eerste stap te zetten.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Veranderen of jezelf blijven?

veranderen of jezelf blijven?Vandaag hoorde ik het weer een manager zeggen: ‘onze medewerkers moeten leren veranderen‘. Ik hoor het steeds vaker, en ik hoor het mezelf ook steeds vaker zeggen. Misschien komt het doordat ik ouder word, maar ik heb het idee dat de wereld steeds sneller veranderd.

De ontwikkeling in de technologie is bijvoorbeeld tegenwoordig bijna niet meer bij te benen (alhoewel, voor mijn nichtje en neefje van 1,5 is filmpjes kijken op een ipad doodnormaal). Door het internet en social media kunnen we alle informatie per direct beschikbaar hebben en er snel naar handelen. En: hoeveel mensen werken er nog hun hele leven bij het zelfde bedrijf? Vroeger was dat heel normaal, nu begin je vaak met een half jaar contract en verander je veel vaker van baan.

Niet iedereen loopt voorop bij veranderingen. Ik vond een mobiele telefoon in het begin ook onzin, echt waar ;-). Veranderingen kunnen eng en spannend zijn en weerstand opleveren. Managers proberen hun bedrijf optimaal te laten functioneren in deze veranderende wereld. Voor hen zijn medewerkers die moeite hebben met veranderen lastig. Logisch, ze gaan niet zo makkelijk mee met de vragen die de veranderende wereld aan het bedrijf stelt.

Als argument tegen veranderen hoor ik in mijn trainingen vaak: ‘ik wil juist mezelf blijven’ of ‘mijn kracht is authenticiteit’. Maar, wat is dat dan? Jezelf blijven? Ben jij nog dezelfde persoon als 10 jaar geleden? Ikke niet. Gelukkig maar! Ik heb dingen geleerd, mij ontwikkeld. Ik kan de meeste veranderingen niet tegen houden. En ondanks dat ik nu ook een iphone heb, heb ik nog steeds het gevoel dat ik mezelf ben. Voor mij heeft dat te maken met dat ik mijn eigen keuzes heb kunnen maken. Dat is denk ik ook waar de weerstand van de meeste mensen tegen veranderen in zit. Dat ze bang zijn dat ze niet meer hun eigen beslissingen kunnen nemen. Ze weten niet wat ze te wachten staat en of ze dat wel willen. Ze kunnen het niet overzien en dat maakt onzeker.

Dus, als je mensen wilt helpen met omgaan met veranderen moet je volgens mij:

1. Mensen empoweren zodat ze weten wie ze zijn, wat ze belangrijk vinden, wat ze kunnen en willen.

2. Mensen in hun eigen taal uitleg geven over de (reden van de) veranderingen en alles wat daar voor hen bij komt kijken. Voor sommigen zal dat de wet en regelgeving zijn, of hoe een iphone werkt, voor anderen is dat welke bus ze moeten nemen of waar ze gaan lunchen.

3. Ze laten zien welke positieve effecten en kansen de veranderingen kunnen opleveren. Als je weet wat het je gaat opleveren heb je die stap uit je comfortzone er eerder voor over.

Ik probeer dit altijd toe te passen in mijn trainingen. Ik ben benieuwd wat jullie helpt om om te gaan met veranderingen. En hoe je je klanten helpt hier mee om te gaan. Ik vind het leuk als je je ervaringen hier onder met mij wil delen.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.