Wat is ervaringsdeskundigheid?

Het is 1999. Ik ben een jaar geleden afgestudeerd als Ergotherapeut. Na wat losse baantjes en een paar maanden reizen ben ik net gestart in een baan als trajectbegeleider. Een van mijn eerste clienten was een hele vriendelijke, ietwat verlegen dame, die graag een baan wilde als administratief medewerkster. Ze deed bij ons op kantoor administratieve klussen om te onderzoeken wat haar mogelijkheden waren. Dat ging niet altijd even vlekkeloos. Ik wilde er daarom graag achterkomen wat er precies in haar hoofd gebeurde. Ze had me verteld dat ze stemmen hoorde, maar dat haar stemmen niet wilden dat ze om hulp vroeg, dus dat deed ze ook niet. Hoe moest ik haar dan helpen? Intuitief stelde ik voor om een deal te maken. Zij zou mij leren over stemmen horen en hoe dat voor haar is. Ik wist daar immers niks van en wilde er graag meer over weten. Dan zou ik haar onder andere leren hoe het kopieerapparaat werkte. Dat was goed. Ik zal haar lessen nooit meer vergeten. Het was mijn eerste kennismaking met ervaringskennis.

Inmiddels zijn we heel wat jaren verder. Ik heb collega’s gehad met ervaringskennis, heb ervaringsdeskundigen als klasgenoot gehad, en geef regelmatig (vaak in tandem met een ervaringsdeskundige) les op opleidingen voor mensen die ervaringsdeskundige willen worden in de GGZ of armoede en sociale uitsluiting. Het is niet bij die eerste kennismaking gebleven.. En waar ik er vroeger tegen aan liep dat het lastig was om uit te leggen wat een ergotherapeut precies doet (Google dat maar ff, anders duurt dit stuk veel te lang), merk nu dat het lastig is uit te leggen wat ervaringsdeskundigheid precies is. Want iedereen heeft immers toch ervaring?

Een cursist legde het vandaag mooi uit: Ieder mens heeft levenservaring. Bij sommigen past het in een rugzakje, bij anderen heb je een zeecontainer nodig.

Zoals ik het nu zie: ieder mens heeft in zijn leven kennis opgedaan. De een heeft over een bepaald onderwerp (GGZ, armoede, verslaving, etc.) veel theoretische kennis geleerd op school, kennis op gedaan door ervaring van anderen en misschien zelf ook wel het een en ander meegemaakt in zijn leven. Diegene noemen we een ‘professional’. De ander heeft over datzelfde onderwerp juist veel kennis opgedaan in zijn eigen leven, wat door ervaring van anderen en wellicht wat minder er over gelezen. Diegene noemen we een ‘ervaringsdeskundige’.

Met beide soorten kennis kun je mensen helpen. Mits je geleerd hebt hoe je deze kennis op een goede manier aan anderen kunt overbrengen. Soms heeft een client de ene soort kennis nodig, soms de andere. En soms gewoon allebei. Het mooiste is volgens mij om van elkaar te leren. Ik zou in ieder geval niet meer anders willen.

Hoe denken jullie er over?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Advertenties

Waarom ik soms best op E.T. lijk (en jij waarschijnlijk ook)

twee wereldenIk zit in de wachtruimte bij een gemeente/ sociale werkvoorziening in oost Groningen. Ik kom training geven aan de werkcoaches. Drie mannen komen binnen. Oude, wat viezige spijkerbroeken aan, oude jas of trui, een petje op, een oorbel in. Ze zien er alle drie niet echt gezond uit en zijn in geen tijden bij een (goede) kapper geweest. Ze komen om te gaan werken in Duitsland. Ze gaan bij mij aan tafel zitten. Ze praten dialect. Tegen mij zeggen ze niks. De ‘kovvie’ wordt bij gebrek aan roerstaafjes geroerd met een pen. Ze schuiven elkaar vacatures toe en lachen daar wat om. ‘Harm is ook thoes’ (zit thuis zonder werk). Na een paar minuten lopen ze naar buiten. ‘we kinn er nog wel ain in brand stek’n’ (ze hebben nog tijd voor een sjekkie).

ETHet gebeurt mij niet vaak. Meestal maak ik makkelijk contact en heb ik zo een praatje. Maar bij hen voelde ik me alsof ik van een andere wereld kom. Ik heb dat ook wel eens als ik in de metro naar Gein zit en de enige blanke kaaskop ben (Hollandser er uit zien dan ik kan bijna niet) of in Amsterdam nieuw-west op bepaalde plekken. Het voelt een beetje ongemakkelijk. Anders zijn..

Vanuit die ongemakkelijkheid kun je snel gaan oordelen. ‘Wat een Tokkies’ of ‘Wat een achterbuurt’ is snel gedacht. ‘Ik blijf maar een beetje uit de buurt’ is al snel de volgende gedachte. Andersom denken zij vast ook van alles van mij. En wellicht denken ze ook weer dat ik vanalles over hun denk. En dus hebben we geen contact. En dat terwijl ik ook uit Groningen kom, geamuseerd naar hun dialect luister en nieuwsgierig ben naar hun verhaal en de wereld waarin zij leven. Het lukt me niet iets te verzinnen om te zeggen. Om een brug te slaan tussen die twee werelden.

De andere wereldWaarom vertel ik dit? Omdat ik het zonde vind. We beseffen het soms niet, die verschillende werelden. Hebben er weinig kennis over. Oordelen snel, zijn snel bang voor elkaar. Terwijl als ik wel iets had weten te zeggen, we wellicht aan de praat geraakt waren. Dan hadden we van elkaar gedacht ‘die viel best mee’. En als we elkaar hadden leren kennen hadden we misschien wel iets voor elkaar kunnen doen..

Hoe goed je je ook in andere mensen en culturen verdiept, het blijft soms lastig. Daarom ben ik ook zo voor het werken met ervaringsdeskundigen. Hen lukt het vaak wel die brug te slaan. Wil je meer weten over ervaringsdeskundigheid in armoede en ggz? Kijk dan bij Anke Fokkens Trainingen en IGPB of neem contact met me op.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Gek? Of zo gek nog niet?

Gek? Of zo gek nog niet?

Hebben jullie die uitzending gezien? NCRV Dokument, DIS is Patricia. Het gaat over de 25-jarige Patricia die lijdt aan de meervoudige persoonlijkheidsstoornis DIS. Ze heeft twaalf verschillende persoonlijkheden, allemaal met een andere naam. DIS, ook wel MPS genoemd, kom je niet zo vaak tegen in re-integratieland. Ik weet wat de stoornis inhoudt, maar heb in al die jaren dat ik in dit werkveld werk maar 1 dame met DIS leren kennen. Toch heeft volgens het Trimbos naar schatting 1,6% van de Nederlandse mensen met psychiatrische patiënten last van deze stoornis. Ik heb daarom met veel interesse naar dit programma gekeken.

Wat ik opvallend vond was dat op twitter een discussie oplaaide die draaide om de vraag of ‘zoiets nu wel op tv moet’. Wordt deze dame niet beschadigd door zichzelf zo aan heel Nederland te laten zien? Wat vinden jullie?

Of Patricia ooit een betaalde baan vindt, geen idee… Ik hoop het voor haar. Voor haar en alle andere mensen met psychiatrische ziektebeelden hoop ik dat er nog veel van dit soort programma’s op tv worden uitgezonden. Naar mijn idee weten we nog veel te weinig van dergelijke ziektebeelden af. En, onbekend maakt onbemind.. Hoe minder we er van af weten, hoe enger het is en hoe minder kansen mensen krijgen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt.

En ja, ik heb makkelijk praten. Ik heb zelf geen psychiatrisch ziektebeeld. Gelukkig niet, kan ik met heel mijn hart zeggen. En het lijkt mij doodeng je zo kwetsbaar op te stellen! Je weet van te voren nooit hoe mensen er op reageren. Dat kan alle kanten op gaan…

Maar aan de andere kant: De meeste mensen leren niet makkelijk uit boeken en van feiten. Mensen leren veel meer van verhalen. Ervaringsverhalen maken meer indruk en zorgen voor meer begrip. En hoe kun je willen dat een taboe doorbroken wordt als je het zelf in stand houdt?

Dit alles is ook de reden dat ik in trainingen graag samenwerk met ervaringsdeskundigen. Zij kunnen uit eigen ervaring vertellen hoe het is om een psychische ziekte te hebben of om in armoede te zijn opgegroeid. Dat is echt niet makkelijk om te doen, daarom vind ik dat we ervaringsdeskundigen goed moeten opleiden, begeleiden en waarderen (ook financieel). Want ze zijn ontzettend dapper en waardevol. Ik kan als trainer wel een bepaalde casus beschrijven, maar als een ervaringsdeskundige zijn of haar verhaal vertelt blijft dat 10 keer beter hangen.

Ik ben heel erg benieuwd naar jullie gedachten over dit onderwerp! Laat je het hieronder weten?

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Zo houd je je hoofd boven water!

Poeh hé, word jij er ook zo moedeloos van af en toe? Alle veranderingen in de zorg, welzijn en re-integratie? En vooral al die bezuinigingen? Niet alleen maar berichten om vrolijk van te worden!

Daarom vandaag een oproep aan jou als medewerker in deze branche: Houd vol! Word de beste en de leukste! Zo, dat is nog eens makkelijker gezegd dan gedaan hè? 🙂 Maar ik meen het wel.

Volgens mij zijn er in dit soort situaties twee valkuilen voor bedrijven en professionals:

1. Heel hard gaan bezuinigen en alleen nog het hoogst noodzakelijke doen.

2. Keihard werken zodat je voor de leuke dingen geen tijd meer hebt en je jezelf compleet voorbij loopt.

Beide totaal niet productief:

1. Natuurlijk kun je niet meer geld uitgeven dan dat je hebt. En kritisch kijken naar je bestedingspatroon is nooit verkeerd. OK, daar ben ik het mee eens. Echter, alleen het hoogstnoodzakelijke doen is niet goed genoeg. Om te kunnen overleven (als bedrijf en als professional) moet je kwaliteit leveren. Je moet de beste zijn. Dus, wees creatief. Kijk hoe je toch iets extra’s kunt doen. (huur mij bijvoorbeeld in voor een training voor je medewerkers of klanten, zo duur ben ik niet ;-)) Ze vertellen het door! Kijk hoe je toch kunt investeren in die opleiding en je jezelf boven de anderen uit kunt tillen. Kijk ook welke extra dingen je kunt doen die geen of weinig geld kosten maar veel opleveren. (zie ook mijn blog ‘Waarom we meer moeten geven’)

2. Hard werken. Absoluut noodzakelijk. Zeker in dit soort tijden. Maar als een kip zonder kop werken tot je er bij neer valt heeft geen enkele zin. Je hebt rust nodig om overzicht te hebben en productief te kunnen zijn. Je hebt trouwens ook maar een leven en jij bent daar verantwoordelijk voor. Zorg dat je het leuk hebt. Maak er wat van! In een plezierige sfeer is het niet erg om hard te werken. En, als ik zou moeten kiezen in een sollicitatiecommissie heb ik liever een optimistische, vrolijke, nieuwe collega dan een gefrustreerd stuk chagrijn 😉

Ik ben benieuwd naar jouw reacties. Je kunt ze hieronder kwijt.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

O jee, een gat op je CV!

O jee, een gat op je VC!Wat doe je als je nu gaat solliciteren en je al een paar jaar geen betaald werk meer hebt verricht? Verzin je iets om je CV op te vullen of laat je het zo? En wat als je ondanks ‘je gat’ toch wordt uitgenodigd voor een gesprek en het eerste wat ze vragen is: ‘Wat heeft u in die jaren gedaan?’ Vertel je dan dat het helemaal niet goed met je ging? Dat je psychisch ziek was, in therapie bent geweest en misschien wel bent opgenomen? Of vertel je dat je in detentie zat?

Het is een vraag die ik altijd krijg in de sollicitatietrainingen of arbeidsmarktorientatietrainingen die ik geef. En ik vind het een van de moeilijkste vragen om te beantwoorden.

Wat zou jij doen? Of misschien nog wel een betere vraag, wat zou jij willen horen als werkgever?

Als sollicitant ben je bang om afgewezen te worden. Bang dat werkgevers je niet meer willen vanwege je ziekte of dat werkgevers alleen daar nog maar naar kijken en niet meer naar de persoon met heel veel kwaliteiten die je ook bent. Die angst is niet gek en helaas zeer realistisch.

Als sollicitant wil je ook dat er rekening met je gehouden wordt op je werk. Je wilt je niet anders voor hoeven doen dan je bent. Je wilt niet op je tenen moeten lopen en je wilt absoluut een volgende ziekteperiode voorkomen! Logisch toch?

Als werkgever wil je geen risico lopen. Je wilt niet iemand aannemen die binnen de kortste keren weer ziek is. Dat kost je een hoop geld en dat geef je liever ergens anders aan uit. Goed voor te stellen.

Als werkgever wil je een kandidaat die zijn werk goed doet, die goed ligt in het team en die betrouwbaar is. Je wilt weten wat je aan diegene hebt. In de sollicitatieprocedure doe je je best om daar achter te komen.

Ik adviseer cursisten om alleen te solliciteren op functies waar ze ook echt aan toe zijn en geschikt voor zijn. Als je overtuigd bent van jezelf kun je dit ook beter overbrengen. (Dit is makkelijker gezegd dan gedaan, maar daar zijn onder andere mijn trainingen voor :-))

Ik adviseer cursisten ook om hun problemen die ze gehad hebben niet te breed uit te meten. Immers op het moment dat je gaat solliciteren ben je daar ook toe in staat, dus hoe relevant zijn die zaken uit het verleden voor een werkgever? Leg de nadruk op wat je wel kunt!

Echter, lieg niet. Mijn ervaring is dat de meeste mensen niet goed zijn in liegen. En de meeste werkgevers prikken er doorheen. Ze ruiken onraad en vertrouwen je niet. En dan nemen ze je nooit aan. Wie houd je daarmee uiteindelijk voor de gek? Trouwens als ze je wel aannemen moet je vaak op je tenen lopen (en blijven liegen). En als je werkgever er dan alsnog achterkomt ben je vaak verder van huis.

En daarbij, hoe sterk moet je zijn om als je ziek bent geweest jezelf weer bij elkaar te rapen en je terug te vechten de maatschappij in? Wat zegt dat over jou? Ik heb er in ieder geval ontzettend veel bewondering voor! En gelukkig steeds meer werkgevers ook.

Ik ben heel erg benieuwd naar jullie reacties, ervaringen en wellicht tips! Deel ze hieronder!

Tot slot nog een nummer van Lenoard Cohen met het prachtige:‘Ring the bells that still can ring. Forget your perfect offering. There is a crack in everything, that’s how the light gets in’

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.