De kracht van de roze bril

Het is half 5. Ik ben bij een opvanglocatie voor ex-dakloze volwassenen. De les Motiverende Gespreksvoering voor begeleiders zit er bijna op. We bespreken net het huiswerk als er een alarm loeihard afgaat. Ik schrik me rot. Twee cursisten spurten meteen de ruimte uit. Omdat we door de dunne muren van de tijdelijke cabines waarin de opvang gevestigd is geroep horen over een mes, rent ook de rest van de cursisten de ruimte uit om hun collega’s te gaan helpen. Over lef en teamgeest gesproken. Ik blijf achter met de nieuwe medewerker die vandaag voor het eerst is en nog dacht dat ze per ongeluk op een knopje van de portofoon had gedrukt. Er blijkt inderdaad een bewoner door een andere bewoner met een mes te zijn bedreigd. Binnen no time is de politie gebeld en is de situatie onder controle.

Poeh, ik heb er bewondering voor hoor, als je zo snel en adequaat kunt reageren in zulke situaties. Deze bewoners zijn vaak onder invloed en/ of in de war en kunnen onvoorspelbaar reageren. Je zou er ook bang, afwerend en moedeloos van kunnen worden. En natuurlijk hebben deze begeleiders daar ook wel eens last van. Maar, als ik vraag of ze geloven dat iedereen wel wil veranderen omdat iedereen diep van binnen wel een beter leven wil voor zichzelf, zeggen ze volmondig ‘ja’. En als ik vraag of ze geloven dat iedereen kan veranderen, is het antwoord ook ‘ja’. De een sneller en makkelijker dan de ander, maar toch ‘ja’. Ik ben blij. Als zij nog steeds een roze bril op kunnen zetten en ondanks al het soms lastige gedrag in deze mensen blijven geloven, dan is er hoop op groei en ontwikkeling.

Ik ruim ondertussen mijn spullen op. Een meneer komt binnen lopen. ‘O, ik wist niet dat jullie bezig waren, ik wil niet storen’. Ik stel hem gerust dat we klaar zijn en dat hij natuurlijk binnen mag komen. Hij heeft wat eten bij zich. ‘Ik houd van vers eten’ terwijl hij suiker over zijn watermeloen strooit (ik kan het niet helpen dat ik meteen bedenk dat mensen die verslaafd zijn aan heroïne vaak grote behoefte hebben aan suiker). Verder heeft hij een zakje sla en een fles slasaus bij zich. ‘Eet smakelijk’. ‘Ik ben vandaag bij de zorgboerderij geweest’. Ik reageer belangstellend. Hij vertelt dat het vandaag zijn 4e dag was daar. Het is een zorgboerderij gespecialiseerd in schapen. ‘Wat leuk, en wat moet je daar dan allemaal doen?’ Hij vertelt dat hij vandaag iets moois heeft meegemaakt. Het was eigenlijk niet de bedoeling, maar hij heeft vandaag een lammetje ter wereld gebracht. Hij is zichtbaar geroerd. Hij vertelt het verhaal wel drie keer. ‘Gister stond ik daar nog te janken om een dood lam. Vandaag help ik bij een geboorte!’ Ik luister en leef mee. Het raakt mij.

Wat mooi, dat deze man, met een heftig leven achter de rug, hier een dak boven zijn hoofd heeft gekregen en de begeleiding om aan dagbesteding te beginnen. Wat mooi dat zo’n zorgboerderij deze mensen een kans biedt. En wat mooi dat deze man nog zo geroerd kan raken. ‘Ik heb heel wat om over na te denken!’ Ook hij ziet de wereld vanavond door een roze bril.

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Advertenties

Er groeit vaak van alles, zonder dat je het door hebt..

RegenIk fiets in de regen naar huis na een leuke, intensieve les van mijn nieuwe training ‘Van klacht naar kracht’. Ik trek mijn capuchon nog wat verder over mijn gezicht en bedenk dat dat ook is wat je als begeleider soms doet. Je client beschermen voor invloeden van buitenaf. Een veilige plek creëren. Soms is dat hard nodig. Niet iedereen kan het alleen.

Best een lastige taak heb je. Aan de ene kant beschermen, aan de andere kant klaarstomen om uiteindelijk toch zelfstandig de buitenwereld te trotseren. Dat lijkt tegenstrijdig. De training ‘Van klacht naar kracht’ gaat bijvoorbeeld aan de ene kant over hoe je op een goede manier grenzen aangeeft, aan de andere kant over motiverende gespreksvoering.

Zaadje (1)Ineens plopt in mijn hoofd de vergelijking met een zaadje op (een half uur fietsen doet rare dingen met mijn brein ;-)). Je wilt graag dat je client gaat groeien. Soms is de voedingsbodem niet zo goed en heeft hij (of zij) genetisch, of van huis uit niet genoeg meegekregen. Het zaadje en plantje ontwikkelt zich minder (of anders). Te veel regen, hagel en wind kunnen het groeien ook moeilijk maken. We willen het plantje haast wel de grond uit schreeuwen. Maar daar gaat het echt niet harder van groeien. Ook trekken helpt niet..

kas (1)Een veilige haven creëren (soms moet je daarvoor grenzen stellen) helpt om het plantje zelf rustig te laten groeien tot het sterk genoeg is om alleen te overleven. Ondertussen met liefde en beleid water geven en bemesten. En als hij wil kun je hem misschien laten ontdekken dat achter al die donderwolken de zon ook altijd schijnt.

Soms denk je dat je inspanningen niks opleveren. Maar het ene plantje groeit nu eenmaal harder dan het andere. En kijk eens wat er onder de grond allemaal moet groeien voor het plantje boven komt.. Je weet nooit wat daar allemaal gebeurt!

Heb jij een voorbeeld van een cliënt waarbij je het bijna wilde opgeven maar die toch ineens begon te groeien? Het lijkt me inspirerend om die verhalen in een reactie op dit blog met elkaar te delen.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Gesprekstechniek = manipulatie?

Het gebeurt regelmatig. Tijdens een training over Motiverende gespreksvoering zijn cursisten enthousiast. Ze leren hoe je cliënten door o.a. bepaalde vragen te stellen kunt laten nadenken over hun ontwikkeling en hoe je ze kan helpen zelf bepaalde keuzes te maken en stappen te nemen. En dan is er een cursist die ineens een beetje argwanend wordt. ‘Maar.. zijn we nu eigenlijk niet aan het manipuleren?’

manipulatieHe bah, manipuleren. Dat is natuurlijk wel het laatste wat we willen. Het heeft een negatieve bijsmaak. Een beetje eng zelfs.. Het onderzoeken waard dus.

Van Dale zegt:

ma·ni·pu·la·tie (de; v; meervoud: manipulaties)
1.  bewerking (met de vingers)
2.  (in het meervoud) bedrieglijke methoden: financiële manipulaties
3. beïnvloeding

Wikipedia zegt: ‘Manipulatie is in de psychologie een begrip waarmee bedoeld wordt: de wijze van overtuigen van een persoon, om tot een bepaald idee van een zaak of een ander te laten komen door middel van beïnvloeding bij die persoon van zijn persoonlijke levenssfeer, zijn persoonlijke (geloofs)overtuiging zonder daarbij ter zake doende argumenten te gebruiken. De grens tussen manipulatie en normale beïnvloeding is nauwelijks te trekken; alleen de twee uitersten zijn herkenbaar. Een manipulator manipuleert om zijn of haar voordeel te krijgen en gaat vaak plannend te werk om zijn of haar doel te bereiken.’

Beïnvloeding doen we als professional volgens mij in elk geval. Als we geen invloed hebben op onze cliënten, waar worden we dan voor betaald? Daar ligt volgens mij het verschil tussen een praatje voor de gezelligheid en een coachgesprek.

Het verschil tussen manipulatie zoals het hierboven staat en Motiverende gespreksvoering is volgens mij dat je bij Motiverende gespreksvoering je client vooral helpt zelf de argumenten te bedenken. Daarnaast kun je dit aanvullen met je eigen kennis. Als je motiverende gespreksvoering echt goed onder de knie hebt kun je dit alles doen op zo’n manier dat je client uiteindelijk echt zelf zijn keuze kan maken. Je client weet en voelt dat jij die keuze zal respecteren, ook al is het misschien niet jouw keuze. Je client weet dat jij hem zal steunen, ook al gaat het fout. Jij zal hem net zo respectvol helpen van zijn fouten te leren.

Tja, is dat dan manipulatie of niet? En zo ja, is het erg? Hoe denk jij er over?

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

‘Laat mij maar met rust’. Wat als dat niet kan?

  • Je staat bij de deur van het huis van je client. Hij doet niet open. ‘Laat me met rust!’. Maar jij weet dat er toch iets moet gebeuren, anders wordt hij straks het huis uit gezet. Wat doe je?
  • ‘Ik vind het wel gezellig hoor, die gesprekken met jou, maar ik hoef niet zo nodig iets te ontwikkelen. Ik vind het wel best zo.’ En wat als dat wel de doelstelling van jouw organisatie is?

In de poll in mijn vorige blog hebben lezers aangegeven dit de lastigste situaties te vinden. Jij ook? In je organisatie wordt gesproken over cliëntgericht werken, zelfregie, eigen kracht. Maar aan de andere kant heb je ook een opdracht. De client moet zich ontwikkelen, doorstromen of een baan vinden. Hoe verhoudt zich dit tot elkaar? Wat doe je bijvoorbeeld als een client zegt niks te willen, maar jij ziet dat er van alles zou moeten gebeuren?

Wat niet werkt: Aandringen en overtuigen. Motiverende Gespreksvoering leert je dat hoe harder jij pusht, hoe meer weerstand de ander ervaart. Hoe meer argumenten jij gaat bedenken dat iets zou moeten, hoe meer argumenten de ander automatisch bedenkt waarom het niet moet. Ik weet niet hoe het bij jou is, maar bij mij gaan mijn haren al bij het woord ‘moeten’ overeind staan (vast een van de redenen dat ik voor mezelf werk ;-)).

Wat werkt wel? Natuurlijk is elke client anders. Cliënten kunnen verschillende redenen hebben waarom ze iets niet willen. De kunst is om daar achter te komen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan als je voor een dichte deur staat, of als het moeilijk is een gesprek met je client aan te gaan. Tips:

  1. Het aller belangrijkste (misschien een cliché) is contact. Investeer in contact, probeer je in te leven, wees nieuwsgierig, stel vragen om iemand beter te leren kennen. Maak het laagdrempelig. Vertel ook eens iets over jezelf. Je hebt misschien het gevoel dat je op deze manier niet doelgericht bezig bent, maar het geeft je ontzettend veel informatie en zal er voor zorgen dat de rest van het traject veel sneller gaat.
  2. Mensen denken soms dat hun manier de enige manier is. Ze hebben niet anders geleerd of ze zien geen andere mogelijkheden. Laat ze vrijblijvend zien dat die opties er wel zijn. Vertel bijvoorbeeld hoe anderen het doen (of laat diegene dat zelf vertellen). Soms is het handig dingen voor te doen of te laten zien. Dwing mensen niet tot een keuze, maar geef ze alleen informatie (dan kiezen ze vaak vanzelf).
  3. Mensen zien soms niet wat de verandering hen gaat opleveren. Waarom zo veel moeite doen? Je verandert als je ergens last van hebt (pijn), maar ook als je ziet wat je voor al die moeite terug gaat krijgen (verlangen). Help mensen om zelf zo veel mogelijk voordelen van de verandering op te noemen (wat je zelf uitspreekt onthoud je beter en sta je meer achter).
  4. Mensen denken soms dat ze het niet kunnen. Mensen die al veel ellende hebben meegemaakt in hun leven zitten niet te wachten op nog een mislukking. Daarom kiezen ze er soms voor om niets te doen. Maak dit bespreekbaar, geef er erkenning voor. Kijk samen of je de stappen heel klein kunt maken, en wat er nodig is om die stap toch aan te durven.

Verberg je ongeduld en irritatie (als ze die horen wordt het niks) en leef je zo goed mogelijk in. Clienten hebben altijd een goede reden voor hun gedrag. Als je kunt laten zien dat je dat begrijpt ben je binnen.

Heb je een vraag of opmerking over dit onderwerp? Stel hem hier onder in een reactie. Ik kom er dan de volgende keer op terug!

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Zal ik wel, zal ik niet? Keuzestress!!!

Hmmm… mensen in beweging brengen is ook voor mij makkelijker gezegd dan gedaan! 🙂   Het vorige artikel Denk je mee? Hoe helpen we Sanne? is 286 keer bekeken en 45 keer gedeeld. Maar niemand heeft geantwoord op de vraag die ik er in stelde. Hebben jullie een idee hoe dat komt? Of wat ik zou kunnen doen om mijn lezers meer uit te nodigen tot reactie? Ik sta heel erg open voor feedback!

Goed. Het antwoord was B. Overpeinzing. Fase 2.  (voor meer info over deze fase van gedragsverandering zie: Overpeinzen. Tot je een ons weegt?)

KeuzestressSanne wil wel iets gaan doen. Ze is naar de cursus gekomen en vertoont weinig weerstand. Maar.. ze twijfelt nog tot en met. ‘Wat wil ik dan gaan doen? Wat past nu bij me? Wat is realistisch? Kan ik het eigenlijk allemaal wel aan?’ Je wilt haar helpen een beslissing (fase 3) te nemen.

Wat er vaak gebeurt?

We bespreken met de client wat ze vroeger allemaal hebben gedaan. Kijken in het aanbod wat daar zo goed mogelijk bij past. We geven een pep-talk: ‘Natuurlijk kun je het wel! Kom op, het komt goed!’ En soms ook: ‘Ik help je wel!’ of ‘We doen het samen!’ Herkenbaar? Als je client tegensputtert overtuig je door te vertellen waarom het goed voor hem is. ‘Dan doe je alvast werkervaring op, vul je het gat op je CV, werk je aan je netwerk’ etc. etc.

Werkt dit?

Soms wel, maar dan zijn ze vaak al verder in het traject. Of het werkt tijdelijk. Meestal werkt het niet. Bedenk zelf maar eens het verschil in je motivatie als je naar een cursus gaat die je baas bedacht heeft (hoe goed ook aangeprezen), of die je zelf hebt uitgekozen (helemaal als je het ook nog zelf hebt betaald). Bij welke doe je meer je best? Welke training geeft meer kans op gedragsverandering bij jou? Te snel handelen en te veel overtuigen kan het tegenovergestelde effect hebben en in plaats van gedragsverandering en vooruitgang juist weerstand oproepen.

Wat werkt wel?

  • Iemand de tijd geven om zijn eigen afwegingen te maken. Niet door hem te laten aanmodderen maar door samen de voor en nadelen van de huidige situatie te bespreken en de voor en nadelen van de verandering.
  • Mensen het zelfvertrouwen geven om de verandering (bijna elke verandering is spannend) aan te durven. Meestal kunnen ze hun beperkingen wel noemen, maar hebben mensen veel moeite met het benoemen van (en geloven in) hun kwaliteiten.

In de training Motiverende Gespreksvoering leer je hoe bovenstaande je kan helpen gedragsverandering echt voor elkaar te krijgen, de achterliggende theorieën en welke gesprekstechnieken je er bij kunnen helpen.

Onderstaand filmpje gaat over 6 aspecten die helpen bij overtuigen. Vind jij de overeenkomsten met Motiverende gespreksvoering?

Ik ben erg benieuwd naar jouw reacties op dit artikel. Wat zijn jouw ervaringen/ mening? Hoe help jij mensen bij het maken van beslissingen? Of wat helpt jou zelf (of juist niet)? 

Volgende keer ga ik jullie laten zien hoe je als de beslissing eenmaal is genomen, je het makkelijker kan maken voor je client om ook daadwerkelijk die eerste stap te zetten.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Zo maak je winnaars van je klanten!

In een eerder blog Gedragsverandering. Hoe krijg je het voor elkaar? schreef ik over de 6 fases bij gedragsverandering. Deze keer een artikel over fase 5. Consolidatie. Iemand ervaart de voordelen van de gedragsverandering en gaat er mee door.

Tja, makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk.. Ben je wel eens begonnen met afvallen? Was je echt blij na die eerste kilo, maar kon je het toch niet volhouden? Ben je wel eens gestopt met roken, voelde je je echt beter, maar had je toch weer een zwak moment? Dan weet je hoe moeilijk het is om gedragsverandering vol te houden.

Winners-are-not-those-who-never-fail-but-those-who-never-quit.

Om te weten hoe je je klant kunt helpen om vol te houden moet je wat meer weten over de redenen die mensen hebben om op te geven:

  • Niet overzien hoe moeilijk het zou zijn, hoe veel werk, tijd en energie het zou kosten (voor de mensen die de training Motiverende Gespreksvoering bij me hebben gevolgd: ‘de krukken’). Je mist je veilige comfortzone waarin alles makkelijk was.
  • Te weinig zelfvertrouwen. Mensen hebben te vaak tegen je gezegd dat je het niet kunt, en je bent er in gaan geloven. Te weinig vertrouwen in je eigen vaardigheden en soms te weinig vertrouwen in de omgeving, de mogelijkheid dat het überhaupt kan.
  • Het niet graag genoeg willen. Als het moeilijk wordt kom je er achter dat je leven nu toch ook wel ok is. Je hebt het er niet voor over. (Training MGV: zeemeermin en krukken te groot, krokodil en pot met goud te klein)
  • Te veel afleiding, te weinig focus. Gewoon vergeten wat je doel ook al weer was. Dat gebeurt vaak als je aan te veel doelen tegelijk wil werken. Of als er ineens een noodsituatie tussendoor komt wat al je aandacht opslurpt.
  • Als er niet meteen resultaat te zien is. We leven in een tijd van snelle resultaten. Als die uitblijven verliezen we snel ons geduld.

En nu ben ik benieuwd. Kunnen jullie als je deze punten leest, zelf bedenken wat je als professional kunt doen om te voorkomen dat je klant afhaakt? Laat je het weten in een reactie op dit bericht?

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Zo zorg je dat je klant het echt (maar dan ook echt) gaat doen!

Ken je dat? Het was even spannend, maar je hebt je klant zo ver. Hij wil die nieuwe werkplek wel uitproberen, die cursus wel volgen of toch in behandeling gaan. Pfiew, je bent opgelucht dat het eindelijk is gelukt! Je bent best een beetje trots. 

Een week later krijg je een telefoontje. Klant is niet verschenen… Hoe kan dat? Hij zei toch echt dat hij het ging doen.

In een eerder blog Gedragsverandering. Hoe krijg je het voor elkaar? schreef ik over de 6 fases bij gedragsverandering. De persoon uit dit voorbeeld zit in fase 3. Beslissing. De beslissing is genomen en er moet een praktisch stappenplan komen. Maar is de beslissing wel echt genomen?

beginnen met verandering

Beslissingen neem je zowel met je verstand als met je gevoel. Eerst het een, dan het ander. Je raakt op slag verliefd op die leuke jas in de winkel (gevoel). Je kijkt naar de prijs, denkt na over je budget en verzint redenen waarom je deze jas echt nodig hebt (verstand). Als beide kloppen, koop je de jas. Je vindt dat je moet stoppen met roken. Het is slecht voor je gezondheid en je portemonnee (verstand). Je hebt het al twee keer eerder geprobeerd, maar deze keer wil je het echt (gevoel). Nu gaat het lukken.

Wat helpt?

  • Leg mensen geen woorden in de mond. In plaats van te vragen of je klant die werkplek wil proberen, ja zeggen is namelijk zo gebeurd, kun je beter vragen welke van de drie werkplekken hij zou willen proberen. Dan moet hij zelf kiezen. Als mensen iets zelf hardop hebben uitgesproken gaan ze er vanzelf meer achter staan.
  • Geef de tijd. Het nachtje er over slapen helpt echt. Soms is er even tijd nodig om te voelen of je gevoel hetzelfde zegt als je verstand.

Wat helpt nog meer?

  • Bespreek de consequenties. Als je dat echt wil, wat moet je daar dan allemaal voor doen? En wat moet je er voor laten? Heb je dat er voor over? Wanneer ga je het doen? Wat gaat het kosten en wat gaat het opleveren? Kun je het alleen? Heb je anderen nodig? Zo ja, wie? Door de consequenties te bespreken gaat het veel meer leven. Als de klant achter de consequenties kan staan poets je eigenlijk van te voren de beren op de weg weg.

Heb jij nog extra tips om er voor te zorgen dat je klant zich echt aan zijn afspraken houdt en doet wat hij zegt te gaan doen? Help mij en je collega’s en laat je tips achter in een reactie op dit bericht.

Andere artikelen van mij over gedragsverandering zijn Motiveren om te leren en Zonder pijn kom je nooit verder. Kijk ook eens bij mijn trainingen over Motiverende gespreksvoering.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.