Wat is ervaringsdeskundigheid?

Het is 1999. Ik ben een jaar geleden afgestudeerd als Ergotherapeut. Na wat losse baantjes en een paar maanden reizen ben ik net gestart in een baan als trajectbegeleider. Een van mijn eerste clienten was een hele vriendelijke, ietwat verlegen dame, die graag een baan wilde als administratief medewerkster. Ze deed bij ons op kantoor administratieve klussen om te onderzoeken wat haar mogelijkheden waren. Dat ging niet altijd even vlekkeloos. Ik wilde er daarom graag achterkomen wat er precies in haar hoofd gebeurde. Ze had me verteld dat ze stemmen hoorde, maar dat haar stemmen niet wilden dat ze om hulp vroeg, dus dat deed ze ook niet. Hoe moest ik haar dan helpen? Intuitief stelde ik voor om een deal te maken. Zij zou mij leren over stemmen horen en hoe dat voor haar is. Ik wist daar immers niks van en wilde er graag meer over weten. Dan zou ik haar onder andere leren hoe het kopieerapparaat werkte. Dat was goed. Ik zal haar lessen nooit meer vergeten. Het was mijn eerste kennismaking met ervaringskennis.

Inmiddels zijn we heel wat jaren verder. Ik heb collega’s gehad met ervaringskennis, heb ervaringsdeskundigen als klasgenoot gehad, en geef regelmatig (vaak in tandem met een ervaringsdeskundige) les op opleidingen voor mensen die ervaringsdeskundige willen worden in de GGZ of armoede en sociale uitsluiting. Het is niet bij die eerste kennismaking gebleven.. En waar ik er vroeger tegen aan liep dat het lastig was om uit te leggen wat een ergotherapeut precies doet (Google dat maar ff, anders duurt dit stuk veel te lang), merk nu dat het lastig is uit te leggen wat ervaringsdeskundigheid precies is. Want iedereen heeft immers toch ervaring?

Een cursist legde het vandaag mooi uit: Ieder mens heeft levenservaring. Bij sommigen past het in een rugzakje, bij anderen heb je een zeecontainer nodig.

Zoals ik het nu zie: ieder mens heeft in zijn leven kennis opgedaan. De een heeft over een bepaald onderwerp (GGZ, armoede, verslaving, etc.) veel theoretische kennis geleerd op school, kennis op gedaan door ervaring van anderen en misschien zelf ook wel het een en ander meegemaakt in zijn leven. Diegene noemen we een ‘professional’. De ander heeft over datzelfde onderwerp juist veel kennis opgedaan in zijn eigen leven, wat door ervaring van anderen en wellicht wat minder er over gelezen. Diegene noemen we een ‘ervaringsdeskundige’.

Met beide soorten kennis kun je mensen helpen. Mits je geleerd hebt hoe je deze kennis op een goede manier aan anderen kunt overbrengen. Soms heeft een client de ene soort kennis nodig, soms de andere. En soms gewoon allebei. Het mooiste is volgens mij om van elkaar te leren. Ik zou in ieder geval niet meer anders willen.

Hoe denken jullie er over?

Kun jij als professional in het sociale domein elke maand een artikel met tips en inspiratie gebruiken om je cliënten zo goed mogelijk te begeleiden? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’. Je krijgt dan ook mijn 4 beste tips over hoe je zonder strijd mensen kunt helpen stappen te zetten in hun leven.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Dat kan ook!

Advertenties

Vrijheid, keuzes, informatie

vlucht uit kamp 14Vrijheid. Na het lezen van dit boek ontkom je er niet aan om daar eens goed over na te denken. Wat betekent vrijheid voor jou? Hoe belangrijk is het voor je? Wat doe je om anderen de vrijheid te geven die ze nodig hebben?

Voor mij heeft vrijheid veel te maken met regie hebben over je eigen leven. Mijn stokpaardje, de missie van mijn bedrijf. De vrijheid om je eigen prioriteiten te stellen, je eigen keuzes te maken, je eigen consequenties te dragen.

Keuzes maken is moeilijk. Hoe weet je van te voren dat het de goede keuze is? Je wilt achteraf geen spijt krijgen.

Daarom doen mensen vaak niks. Maar dat is ook een keuze. Als professional in het sociale domein en de zorg hebben we vaak de neiging voor mensen te kiezen. We willen ze graag helpen. Maar wie z’n leven leven ze dan?

Wat heb je nodig om te kiezen? Informatie. Informatie die waar is en die klopt. Die informatie is niet altijd leuk. Maar we hebben ze nodig om zelf te kiezen voor de dingen die we willen doen en de consequenties die daarbij horen. Dus: houd mensen niet de hand boven het hoofd. Ga er niet vanuit dat ze het niet aankunnen, of toch niet snappen. Sluit aan bij de belevingswereld van de ander en geef de informatie. 

O ja, voor het geval dat je dacht dat concentratiekampen iets van vroeger is.. Lees dit boek.

Wees blij met de vrijheid die je hebt, en geef het aan anderen.

Wil je meer weten over zelfregie? Kijk hier voor de trainingen die ik er over geef.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.

Hoe word je een creatieve professional?

We willen het niet, maar we kennen het allemaal. Als je een tijdje in het vak zit van re-integratie/ hulpverlening, loert het gevaar van mensen in hokjes plaatsen. ‘De echte schizofreen’, ‘De niet-willer’, het zijn termen die je dagelijks voorbij hoort komen in onze wereld. Je kunt er zelf vast nog wel een paar bedenken.

Het herkennen van patronen kan op zich handig zijn, maar het gevaar is dat we er ook standaard oplossingen op gaan plakken. En dat werkt niet. Ieder mens en iedere situatie is toch echt verschillend. Daarom is creativiteit volgens mij zo’n belangrijke eigenschap voor een professional.

Maar hoe zorg je er voor dat je ondanks alle drukte, je hoge caseload, je bij het 5e gesprek van die dag nog steeds creatief kunt zijn?

Hier een paar creativiteits-tips (aanvullingen zijn welkom):

1. Ik weet dat je met targets, doorlooptijden etc. te maken hebt, maar leg je zelf niet te veel druk op. Haast is dodelijk voor creativiteit. Neem bewust een beetje ruimte (makkelijker gezegd dan gedaan, dat weet ik). Te snel resultaat willen maakt dat het juist langer duurt om goed resultaat te behalen.

2. Luister en observeer goed, benoem wat je hoort en ziet en durf vragen te stellen. Ook die vragen die niet rechtstreeks naar het doel lijken te gaan, maar die gewoon in je opkomen. Het maakt je beeld van je klant breder en geeft je verschillende aanknopingspunten.

3. Durf te dromen en te fantaseren! ‘Gekke’, ‘niet-realistische’ opties bespreken kan soms tot hele goede en wel realistische ideeen leiden. Stimuleer je klant om dit ook te doen. (De ‘wat zou je doen met een miljoen’ vraag blijft een goeie..)

4. Voortkomend uit de vorige tip: deel met anderen. Deel je vragen, ideeen met anderen. Hun aanvullingen, vragen en adviezen kunnen jou ook weer op ideeen brengen. Dit kan bijvoorbeeld tijdens een intervisiesessie of een workshop over creativiteit in je werk.

Ik beloof je dat het werkt! Ik had vandaag helemaal geen inspiratie voor een blog, totdat ik de tijd nam om eens rustig naar buiten te kijken en te genieten van de vogeltjes bij de pinda’s in mijn tuin. Ik vroeg mezelf af waarom ik er eigenlijk zo van genoot, en borrel de borrel, dit blog kwam naar boven.

Ik ben heel benieuwd naar jullie creativiteitstips! Ook vragen waar voor je een creatieve oplossing zoekt, of leuke voorbeelden van creatieve oplossingen zijn welkom! Zo inspireren we elkaar.

Vind jij als professional kwaliteit leveren belangrijk? Klik dan rechtsboven aan de startpagina op ‘Meld je hier aan!’ en krijg elke maand nieuwe tips en inspiratie in je mailbox. Je krijgt dan ook het e-book over motivatie.

Wil je 4x per jaar mijn nieuwsbrief met informatie over mijn trainingen ontvangen? Meld je dan hier aan. Natuurlijk zijn je gegevens veilig bij mij en kun je je voor beide makkelijk afmelden.